• rating
    • rating
    • rating
    • rating
    • rating
    1 mening
  • Getuigenissen (0)

Paranoia en paranoïde wanen

Paranoia en paranoïde wanen

De term paranoia komt uit het Grieks en betekent letterlijk ‘naast het verstand’.

Wij gebruiken de term vaker voor mensen die alles wantrouwen.

Maar paranoia in de enge betekenis van de zin is een paranoïde psychose, een heel zware en moeilijk te behandelen geestesziekte.

Wat is paranoia precies?

Een paranoïde persoonlijkheid kan zich in de kindertijd of de puberteit beginnen te manifesteren door een soort terugplooien op zichzelf en moeilijke relaties met andere mensen, door angstgevoelens in groep en overgevoeligheid. De ziekte wordt gekenmerkt door zelfoverschatting, buitensporige hoogmoed, het niet in vraag stellen van de eigen persoon en de eigen opvatting.

Mensen met een paranoïde persoonlijkheid zijn autoritair, lichtgeraakt, achterdochtig en soms ook agressief. Het zijn vaker mannen dan vrouwen en de typische karaktertrekken kunnen met de jaren verergeren. Maar in sommige gevallen ontwikkelt er zich op volwassen leeftijd een echte paranoïde waan en ontstaat er dan een chronische psychose. Dan spreken we over paranoia.

Paranoïde wanen

Klinisch gesproken kan paranoia inhoudelijk verschillende vormen van waan voortbrengen. Ze hebben allemaal een gemeenschappelijk punt: een waarneming of een feit wordt verkeerd geïnterpreteerd. Op die foutieve basis wordt dan een logische constructie ontwikkeld. Bij jaloersheidswaan voelt de zieke bijvoorbeeld pathologische jaloezie bij het gedrag van zijn partner. Alles wat hij/zij doet, beschouwt de zieke als een bewijs van ontrouw. Bij achtervolgingswaan ziet de paranoïde patiënt zichzelf als het doelwit van een complot. Hij denkt dat hij wordt afgeluisterd en achtervolgd.

Paranoïde mensen met zogenaamde querulantenwaan spannen voor pietluttigheden rechtszaken aan tegen hun buren, dokters, werkgever, de overheid en putten er zich in uit. Erotomanenwaan komt meer voor bij vrouwen. Ze denken dat ze de geliefde zijn van iemand uit een hoger sociale rang, zoals een acteur, een politicus enz.

De ontwikkeling van een waan doorloopt verschillende fasen en kan eindigen met geweld van de kant van de paranoïde patiënt. Sommigen ontwikkelen wanen rond een politiek systeem (bepaalde militaire bevelhebbers) of een religieus systeem (sekteleiders). De waanlijdende heeft op het moment dat hij waanvoorstellingen heeft alle trekken van de paranoïde persoonlijkheid en is bovendien chicaneus, eigenwijs, vaak ook minachtend en gevaarlijk in betrekking tot het onderwerp van zijn waan.

Bijgewerkt door Stéphanie Koplowicz, gezondheidsjournaliste op 02/10/2012
Origineel artikel geschreven door op 01/10/2012

Bronnen: - Mini DSM-IV, diagnostische criteria, door de American Psychiatric Association (Uitg. Masson) - Dictionnaire de psychiatrie et de psychopathologie clinique, Jacques Postel (Uitg. Larousse) - Comment gérer les personnalités difficiles?, François Lelord en Christophe André, Uitg. Poches Odile Jacob, 372 p.

Vindt u het artikel interessant?
 
spreek mee op E-gezondheid
Preview

*Verplicht in te vullen om een reactie te versturen

Gegevensbescherming
Preview

*Verplicht in te vullen om een reactie te versturen

Gegevensbescherming

Uw interactief gedeelte over Psychologische ziekten en stoornissen

Neem deel aan de meest recente discussies

  • beste , volgens mij is dit niet wettelijk toegestaan , maar om zeker te zijn ; lees je ...

    Par valentino 01/08/2012 - 22h29

    1
    antwoord
    1380 raadplegingen
  • Hallo Sonja,    Ik herken je heel goed in je verhaal , Mijn man is ook bipolair en deze ...

    Par Bette 19/04/2016 - 02h13

    6
    antwoorden
    4810 raadplegingen
  • Beste Bibieke, Ik denk dat het het beste is om dit met een psycholoog te bespreken. Hij/zij kan je ...

    Par AnoniemeArts 19/12/2013 - 12h23

    1
    antwoord
    1516 raadplegingen
  • dat is typisch voor OCD (obsessive compulsive disorder) helemaal niet gevaarlijk!! wel erg ...

    Par dehond777 22/09/2013 - 08h26

    4
    antwoorden
    1939 raadplegingen
  • Beste,   Ik werk als intern bewakingsagent in een Psychiatrisch ziekenhuis.Is het toegestaan ...

    Par Psych0.data 01/08/2012 - 00h30

    1
    antwoord
    1380 raadplegingen
  • sinds kort weten mijn partner en ik dat hij lijdt aan een bipolaire stoornis (manisch depressief). ...

    Par cinderella 09/06/2013 - 13h31

    6
    antwoorden
    4810 raadplegingen
  • Na een periode van meer dan 10 jaar vol depressies, ups en downs, therapie, geen therapie, kunnen ...

    Par Bibieke 06/12/2013 - 14h17

    1
    antwoord
    1516 raadplegingen
  • Hoi Ik ben een jongen van 19 jaar en zat met de volgende vraag: Op 17-jarige leeftijd ontwikkelde ik...

    Par Onbreekbaar 01/02/2013 - 00h35

    4
    antwoorden
    1939 raadplegingen
  • Na een periode van meer dan 10 jaar vol depressies, ups en downs, therapie, geen therapie, kunnen ...

    Par Bibieke 06/12/2013 - 14h17

    1
    antwoord
    1516 raadplegingen
  • sinds kort weten mijn partner en ik dat hij lijdt aan een bipolaire stoornis (manisch depressief). ...

    Par cinderella 09/06/2013 - 13h31

    6
    antwoorden
    4810 raadplegingen
  • Hoi Ik ben een jongen van 19 jaar en zat met de volgende vraag: Op 17-jarige leeftijd ontwikkelde ik...

    Par Onbreekbaar 01/02/2013 - 00h35

    4
    antwoorden
    1939 raadplegingen
  • Beste,   Ik werk als intern bewakingsagent in een Psychiatrisch ziekenhuis.Is het toegestaan ...

    Par Psych0.data 01/08/2012 - 00h30

    1
    antwoord
    1380 raadplegingen