PUBLICITÉ

Paranoia: wat zijn de echte symptomen?

Geüpdatet door Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste op 01/06/2016 - 10h50
-A +A

«Zeg, ben je soms paranoïde?».

Het woord paranoia wordt in de volksmond vaak gebruikt, te pas en te onpas.

Wat zijn in de strikt medische betekenis de symptomen van paranoia?

PUB

Paranoia is een symptoom dat op meerdere situaties van toepassing is

De symptomen van paranoia kunnen voorkomen bij mensen met heel uiteenlopende psychische stoornissen.

Paranoia is geen ziekte.

Bij een fenomeen als buikpijn kunnen de klachten diverse oorzaken hebben en dus op heel verschillende aandoeningen teruggaan. Dat is ook zo bij paranoia.

  • Paranoia komt om te beginnen voor bij mensen met een paranoïde persoonlijkheidsstoornis.
    Bij deze mensen is paranoia een constante stemming.
  • Paranoia komt ook voor bij waanstoornissen die bijvoorbeeld optreden bij schizofrene personen of onder invloed van psychoactieve drugs.
    In dit geval gaat het vaker om acute fases bij iemand die niet per se een paranoïde persoonlijkheid heeft.
  • Paranoia kan tot slot ook op relatief chronische wijze voorkomen als onderhuids aanwezig gevoel bij depressies.

Symptomen van acute paranoia

De zware paranoiasymptomen komen voor bij mensen in een crisissituatie die al dan niet een paranoïde persoonlijkheid hebben.

De persoon die de crisis beleeft, heeft waanideeën waardoor hij de werkelijkheid anders interpreteert dan ze is.

De waanideeën draaien rond gedachten van:

  • achtervolging (ze zitten achter me aan),
  • complotten (ze spannen samen tegen mij),
  • jaloersheid (ze/hij bedriegt me),
  • vooringenomenheid (ze hebben vooroordelen tegenover me),
  • bedreiging (ze bedreigen me),
  • beïnvloeding (ze willen mijn gedachten beïnvloeden of me manipuleren), enz.

Deze waanideeën zitten logisch heel sterk in elkaar.
De persoon kan alles op een heel coherente manier verklaren en interpreteren en klinkt overtuigend, ook al berusten zijn waanideeën op fantasieën.
De paranoïde gedachten domineren soms zijn hele leven. Bij andere mensen beperken ze zich tot bepaalde gebieden. Iemand kan bijvoorbeeld beweren dat hij op het werk wordt bespioneerd, maar bij zijn gezin thuis geen enkel paranoiasymptoom vertonen - of omgekeerd.

De paranoia kan op niets concreets berusten of een reëel uitgangspunt hebben.
Een man die door zijn vrouw bedrogen werd, kan bijvoorbeeld naar aanleiding daarvan wanen gaan ontwikkelen. Maar andere mensen ontwikkelen wanen zonder dat die te verklaren zijn door iets wat ze uitlokt. In dat geval is hun interne psychische structuur de enige uitleg.

De paranoïde werking weerspiegelt zich in de taal of in de daden van de zieke.

De zieke kan zijn omgeving beschuldigen maar hij kan ook verbaal of gedragsmatig agressief worden, omdat hij zich naar eigen zeggen moet beschermen. Zijn agressie kan zover gaan dat hij de bedoelde persoon - de zogenaamde oorzaak van het complot - wil uitschakelen. Bij andere mensen keert de agressie zich tegen de eigen persoon en volgt er soms een zelfmoordpoging.

Initialement publié par Dr Catherine Solano le 23/05/2014 - 14h38 et mis à jour par Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste le 01/06/2016 - 10h50

La paranoïa : Santé Mentale, N° 101.
Maladies et Grands Syndromes - Psychose et délires chroniques - Professeur Jean-Michel AZORIN.
Personnalité paranoïaque, Bulletin vers la santé mentale. Publication de l’Association québécoise des parents et amis de la personne atteinte de maladie mentale inc. Été 2012. www.aqpamm.ca/wp.../12/Bulletin-Vers-la-santé-mentale-40-WEB.pdf

Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUBLICITÉ
Lees ook
De angstige en de paranoïde persoonlijkheid Geüpdatet op 11/11/2003 - 00h00

We hebben in onze familie, vriendenkring en werkkring allemaal wel te maken met personen met wie de relatie niet altijd makkelijk en zelfs meestal moeilijk verloopt. Het gedrag van deze personen - die de psychiaters François Lelord en Christophe Andr...

Wat is een persoonlijkheidsstoornis? Geüpdatet op 25/12/2007 - 00h00

Een persoonlijkheidsstoornis is een manier van psychisch functioneren die heel negatieve gevolgen heeft voor het leven van de persoon in kwestie. Het gaat niet enkel om kleine psychische afwijkingen, of om gewoonten die ons een beetje hinderen.

Meer artikels