PUBLICITÉ

Commotio cordis: en plots hield mijn hart op met kloppen!

Gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist, met de hulp van Dr. Daulouède op 23/09/2008 - 00h00
-A +A

Precies 25 jaar geleden, gebeurde een drama tijdens een tennistoernooi in de Verenigde Staten. De dood van een lijnrechter!

PUB

Op 10 september 1983, speelt de jonge Stefan Edberg (17 jaar) de halve finale van de US Open Junior tegen Patrick McEnroe. Tijdens de wedstrijd komt een bal die hij net geslagen heeft, jammer genoeg op een lijnrechter terecht. De 61-jarige Dick Wertheim valt als een blok van zijn stoel en blijft roerloos liggen. Hij wordt in allerijl naar het ziekenhuis gebracht, maar er kan geen hulp meer baten. Hij overlijdt vijf dagen later. De tenniswereld is met verstomming geslagen.
Er werd toen aan verschillende mogelijkheden gedacht. Een ervan verwees naar een syndroom dat in het Latijn "commotio cordis" wordt genoemd, letterlijk hartschudding. Maar waar gaat het eigenlijk om? Het fenomeen werd voor het eerst begin jaren '70 omschreven als een uiterst bizar ongeluk waarbij iemand overlijdt meteen nadat hij een hevige klap op de borstkas kreeg. Een geworpen steen bijvoorbeeld. Men kent zelfs het geval van een hotelportier die overleed nadat hij tegen een deur gelopen was. De autopsie levert over het algemeen geen bijzonderheden op. Geen letsels aan de hartspier, geen arteriosclerose, geen hartinfarct. Het hart lijkt doodeenvoudig gestopt te zijn met kloppen.

Arme varkens...

Uiteraard hebben cardiologieonderzoekers de geheimen van commotio cordis willen doorgronden. Ze hebben daarvoor gebruikgemaakt van varkens die ze van elektroden voorzagen om de functie van het hart te controleren (ECG). De varkens werden daarna onderworpen aan een bombardement van diverse projectielen in de hartstreek. De onderzoekers stelden daarbij vast dat wanneer de borstkas geraakt wordt precies op het ogenblik waarop het hart zich opnieuw oplaadt (repolarisatie) (*), er zich dan een bijzonder biochemisch proces voordoet: de activering van het kaliumkanaal, wat overeenkomt met een shot van een hoge dosis kalium in het hart. Precies zoals bij de terechtstelling van een ter dood veroordeelde in sommige Amerikaanse staten, waar men nog steeds gebruikmaakt van een dodelijke injectie. Alles is maar een kwestie van microseconden. De schokgolf moet de hartfunctie perfect volgen. Het moet om een uiterst korte inslag gaan, zoals van een hard voorwerp dat zich verplaatst met een snelheid van 50 tot 80 kilometer per uur. Dit kan gebeuren bij het baseballen of in het ijshockey. Een vuistslag of een bruuske kniestoot kunnen eventueel hetzelfde effect hebben. Een voetbal niet: die is te groot en te traag.

Macabere statistieken

In de Verenigde Staten wordt het probleem zeer ernstig genomen. Sinds 1985 worden alle ongelukken (5 tot 10 per jaar) geregistreerd en worden er statistieken opgemaakt. In de meeste gevallen gaat het om jonge sporters, meestal jongens, die deelnemen aan sportwedstrijdjes (twee gevallen op drie). De commotio cordis doet zich soms voor bij een botsing tussen twee mensen (één keer op acht) of - wat het vaakst voorkomt - wanneer iemand getroffen wordt door een projectiel. Speciale beschermende kledij, zoals een borststuk, wordt aanbevolen, maar biedt geen absolute bescherming: 22 van de 128 slachtoffers droegen beschermende kledij. Snel ingrijpen kan wel levens redden. De eerste minuten na het ongeluk zijn cruciaal. Hartmassage of, beter nog, een defibrillator volstaan meestal om het hart opnieuw op gang te krijgen. Zo heeft men 19 van de 128 slachtoffers kunnen redden. In de andere gevallen, kwam elke hulp te laat.

(*) Voor de ingewijden: dit doet zich voor precies 15 tot 30 milliseconden vóór de piek van de T-golf.

Gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist, met de hulp van Dr. Daulouède op 23/09/2008 - 00h00
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUBLICITÉ
Lees ook
Bijgeloof is slecht voor het hart Geüpdatet op 09/01/2002 - 00h00

Bijgeloof blijkt inderdaad slecht te zijn voor het hart. Volgens een Amerikaanse studie is de mortaliteit door hartaandoeningen bij Chinezen en Japanners hoger op de vierde dag van elke maand. Waarom? Westerlingen zijn bang voor het cijfer 13 en Azia...

Een hart zonder hartslag Geüpdatet op 30/01/2007 - 00h00

Een 65-jarige man uit Québec met een ernstige vorm van hartinsufficiëntie verkeert nu in uitstekende conditie. Niet omdat hij een harttransplantatie kreeg, maar wel een mechanisch hart. Het pompje dat op batterijen werkt, zorgt voor een continue bloe...

Bacteriën tegen de ziekte van Crohn Geüpdatet op 22/07/2003 - 00h00

Een aantal patiënten met de ziekte van Crohn kreeg een behandeling met genetisch gewijzigde bacteriën, in de hoop dat die in hun darmen Interleukine 10 zouden afscheiden, een mogelijk genezend eiwit.

Meer artikels