Zwangerschapsdiabetes komt steeds vaker voor

Zwangerschapsdiabetes is een verstoorde koolhydraattolerantie die optreedt tijdens de tweede helft van de zwangerschap. Hij wijst op een later verhoogd risico op type 2-diabetes. Sinds de veralgemeende screening is de prevalentie gestegen. Vandaag wordt ongeveer 6 % van de zwangere vrouwen erdoor getroffen.

Zwangerschapsdiabetes wordt voortaan systematisch gescreend omdat hij in 30 tot 40 % van de gevallen voorkomt bij vrouwen die geen enkele risicofactor vertonen. De opsporingstest wordt uitgevoerd bij alle zwangere vrouwen tussen de 24ste en de 28ste week amenorroe (uitblijven van de maandstonden). Er bestaan twee soorten tests die gebaseerd zijn op meting van de bloedsuikerspiegel: oraal opgewekte hyperglykemie en de O'Sullivan-test. Zwangerschapsdiabetes ontstaat tijdens de tweede helft van de zwangerschap en verschilt dan ook duidelijk van vooraf bestaande, niet-opgespoorde diabetes. Hij verdwijnt ook meestal na de bevalling, maar veroorzaakt wel complicaties en verhoogt bovendien het risico op type 2-diabetes op middellange of lange termijn. Ook al is die screening zeer doeltreffend, de risicofactoren voor diabetes moeten gedurende de hele zwangerschap opgespoord worden, zeker bij een familiaal antecedent van diabetes, een Body Mass Index (BMI) hoger dan 27 en boven de 35 jaar. Er kunnen tal van factoren opgespoord worden: zwangerschapsdiabetes tijdens een vorige zwangerschap, glucose-intolerantie door gebruik van oestroprogestatieve contraceptiva, een antecedent van foetale dood in utero (afsterven van de foetus in de baarmoeder), zwangerschapstoxemie (een niercomplicatie die optreedt tijdens de zwangerschap) enz. Zodra de diagnose gesteld is, omvat de behandeling twee sporen: regelmatige controle van de bloedsuikerspiegel en leef- en voedingsregels. Het is daarbij in de eerste plaats de bedoeling eventuele foute eetgewoonten te corrigeren en aan aangepaste lichaamsbeweging te doen (iets wat zwangere vrouwen meestal verwaarlozen). De vrouw moet tussen 1.800 en 2.000 calorieën per dag innemen en zeker niet minder dan 1.500 calorieën. Ze moet ook voldoende koolhydraten consumeren, zo nodig verdeeld in drie maaltijden en drie tussendoortjes. Verder moet ze ongeveer vier keer per dag haar bloedsuikerspiegel meten met een zelfmetingstoestel ('s ochtends nuchter en nadien twee uur na elke maaltijd). Doel: minder dan 1 g of zelfs 0,95 g/l 's ochtends in nuchtere toestand en minder dan 1,20 g/l na de maaltijden. Meestal kan de bloedsuikerspiegel gunstig beïnvloed worden met dieetmaatregelen. Zo niet moet de vrouw insuline-injecties krijgen tot aan de bevalling, aangezien orale antidiabetica niet aangewezen zijn bij zwangere vrouwen. Opgelet: een goede samenwerking tussen de diabetoloog en de gynaecoloog is essentieel, want verloskundige behandelingen kunnen het diabetesevenwicht beïnvloeden. Een goede bloedsuikercontrole vermindert ook sommige complicatierisico's voor de baby (vroeggeboorte, hypoglykemie, geelzucht, ademnood, hartinsufficiëntie) en de moeder (zwangerschapshypertensie, keizersnede).

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 13/12/2005

Bronnen: FMC du Quotidien du Médecin, 25 november 2005.