Zwangerschap en reizen

Reizen en gebruikmaken van de diverse vervoermiddelen maakt deel uit van het moderne leven. Zwangere vrouwen moeten daarbij onderscheid maken tussen noodzaak en ontspanning. In het tweede geval moeten ze zorgvuldig de risico's afwegen, vooral als het om buitenlandse reizen gaat.

• Tips voor het dagdagelijks vervoer
• Tips voor buitenlandse reizen

Tips voor het dagdagelijks vervoer

Geen enkel dagelijks vervoermiddel is bij voorbaat te mijden voor zwangere vrouwen, maar een beetje gezond verstand is geen overbodige luxe. Om naar het werk te gaan, kunnen ze vaak kiezen tussen de auto en het openbaar vervoer. Beide transportmiddelen kunnen zowel een moment van ontspanning zijn als een bron van irritatie en vermoeidheid. Bovendien is de kans groot dat de vrouw moet rechtstaan terwijl ze op de bus, tram of metro wacht, en dat is slecht voor de beenaders. Tijdens de spitsuren zijn er maar weinig zitplaatsen en al even weinig plaatsen die voorbehouden zijn voor zwangere vrouwen. In de wagen is het dan weer vaak filerijden langs de in- en uitvalswegen van de grote steden, en ook dat is een bron van ergernis en houdt bovendien gevaar in voor ongevallen, hoe miniem ook. Vergeet overigens niet dat zwangere vrouwen gerust hun veiligheidsgordel mogen dragen en dat een verkeersongeval veel meer risico's meebrengt voor de toekomstige baby en moeder als ze haar gordel niet om heeft.

Tips voor buitenlandse reizen

• De meeste luchtvaartmaatschappijen weigeren vrouwen die meer dan zeven maanden zwanger zijn (wegens het risico op een vroeggeboorte).
• Ook tijdens het eerste trimester van de zwangerschap zijn buitenlandse reizen af te raden, gezien het risico op een miskraam (niet dat vliegen op zich tot een miskraam kan leiden, maar vooral wegens het gevaar voor complicaties als dit probleem zich voordoet in een land met een ontoereikende gezondheidszorg).
• Het tweede trimester is dan ook de meest geschikte periode voor buitenlandse reizen.
• Op het vliegtuig moeten zwangere vrouwen extra goed de gebruikelijke regels in acht nemen: voldoende drinken (behalve alcohol uiteraard), regelmatig door de gang lopen om flebitis te vermijden en voldoende de benen bewegen.
• De vaccins tegen difterie, tetanus, polio en hepatitis B moeten up-to-date zijn.
• De andere vaccins, waaronder dat tegen gele koorts, zijn niet aangewezen voor zwangere vrouwen.
• Het is dan ook des te meer af te raden om naar een land te reizen waar ziekten heersen zoals hepatitis A, meningitis, tyfuskoorts of gele koorts (ziekterisico en geen preventie mogelijk).
• Nagenoeg dezelfde opmerking geldt voor alle landen waar malaria woedt. Malaria houdt immers een ernstig risico in voor de foetus. Bovendien mogen slechts bepaalde antimalariamiddelen gebruikt worden (ook al is dat maar ter preventie), en die zijn niet noodzakelijk aan te raden voor het land in kwestie.
• Muggen vormen een probleem apart. Ze zijn namelijk ook aan te treffen in minder exotische landen zoals Canada of Scandinavië. Het is nog niet bewezen dat insectenwerende middelen onschadelijk zijn voor zwangere vrouwen, dus zijn ze niet aan te raden. Daarnaast zijn andere maatregelen nodig zoals muskietennetten en bedekkende kledij.
• Blootstelling aan de zon is bij ons al af te raden wegens het risico op chloasma (zwangerschapsmasker of blijvende huidvlekken, onder meer op het gezicht), dus des te meer in warme landen.
• Reizigersdiarree veroorzaakt uitdroging en kan het bloedvolume van de placenta doen dalen en tot ernstige verstoringen van het ionenevenwicht leiden, zowel bij de moeder als bij de foetus. Vandaar dat zwangere vrouwen de gebruikelijke voorzorgen en adviezen strikt moeten opvolgen.
• Bergtochten of -reizen zijn af te raden, wegens het gevaar voor bergziekte en hypoxie (daling van het zuurstofgehalte in het bloed).
• Ten slotte is het gevaar groot dat de verloskundige gezondheidszorg in de niet-westerse landen niet aan de normen beantwoordt en soms ronduit ontoereikend is.

Artikel gepubliceerd door Dr. Renaud Guichard, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 13/01/2004