Zwangerschap en psychische stoornissen (buiten de post-partum periode)

De zwangerschap is een kwetsbare periode waarin vrouwen soms een identiteitscrisis doormaken die vergelijkbaar is met een puberteitscrisis. Psychische stoornissen komen vooral voor na de bevalling, maar vinden vaak hun voedingsbodem in de zwangerschap.

• Een periode van crisis en veranderingen
• De typische zwangerschapskwaaltjes
• Depressies
• Zwangerschapsbraken
• Posttraumatische neurosen
• Ontkenning van de zwangerschap

Een periode van crisis en veranderingen

De zwangerschap is een periode waarin zich heel wat ingrijpende veranderingen voordoen, zowel lichamelijke, fysiologische als psychische. In de eerste plaats moeten we een onderscheid maken tussen de moederschapswens (het feit zwanger te zijn), een verlangen naar vol(ledig)heid, en de ermee verbonden kinderwens (die zeer fantasmatisch is en samenhangt met de ervaringen in de vroege kindertijd). De baby in de fantasie wordt een baby van vlees en bloed. Het complexe moederschapsproces begint al in de vroegste kinderjaren van de toekomstige moeder, in haar verhouding met haar ouders. De zwangerschap is (net als de puberteit) een nieuwe rijpingscrisis die via hormonale en neuropsychologische factoren tot een nieuw evenwicht en een nieuwe sociale identiteit leidt. Doordat de vrouw ontvankelijker is voor onbewuste fenomenen, kunnen conflicten of trauma's uit de kindertijd opnieuw oplaaien.

De typische zwangerschapskwaaltjes

Braken komt zeer veel voor in het begin van de zwangerschap en wordt als fysiologisch beschouwd. Het wordt gedeeltelijk veroorzaakt (net als trek hebben in of een afkeer hebben voor bepaalde spijzen en dranken) door een mechanisme van orale regressie. De angst die voelbaar is in het begin en aan het einde van de zwangerschap, is vaak een angst om te bevallen of een gehandicapt kind ter wereld te brengen. Ze is onschuldig en van voorbijgaande aard.

Artikel gepubliceerd door Dr. Renaud Guichard, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 06/01/2004