Zwangere vrouwen: in geval van een strenge winter: vitamine D!

Het risico op osteoporose kan bepaald worden wanneer de baby nog in de baarmoeder is. Het vitamine D-gehalte van zwangere vrouwen zou namelijk een invloed hebben op de groei van het skelet van de foetus. Zwangere vrouwen krijgen dan ook de raad om tijdens het derde trimester van de zwangerschap vitamine D-supplementen te nemen.

Volgens een Britse epidemiologische studie zouden vrouwen die tijdens het derde trimester van hun zwangerschap een tekort hebben aan vitamine D een kindje krijgen dat later een verhoogd risico heeft op osteoporose en dus op fracturen na de leeftijd van vijftig jaar. Deze ziekte die typisch is voor een fragiele botmassa is vaak de oorzaak van zogenaamde 'osteoporotische' aandoeningen die vaak voorkomen bij vrouwen in de menopauze. De preventie van de aandoening bestaat uit het zo vroeg mogelijk -vanaf de adolescentie- versterken van de botmassa en om ze daarna te behouden. Een voldoende toevoer van calcium is essentieel voor de botmassa, maar vitamine D is ook noodzakelijk omdat het de absorptie van calcium stimuleert. Alcohol, tabak; koffie en gewichtstoename zijn te vermijden. Lichaamsbeweging -levenslang- heeft dan weer een positief effect. Maar opgelet, de botconstructie begint vanaf het leven in de uterus. De foetus accumuleert calcium via de moeder en de meerderheid van die transfer heeft plaats tijdens het derde trimester van de zwangerschap. De capaciteit om calcium te verschaffen hangt onder meer af van het calciumstatuut en het vitamine D gehalte van de moeder. In Noordelijke landen is het risico op een tekort aan vitamine D aanzienlijk bij vrouwen die in de vruchtbare levensfase zitten. De meerderheid van de vitamine D wordt in het organisme namelijk aangemaakt onder invloed van de zonnestralen. Als de dagen korter zijn, er weinig zonlicht is en men niet vaak het huis verlaat, dan maakt het organisme minder vitamine D aan. Men kan zich dan ook de vraag stellen in welke mate een tekort aan vitamine D tijdens de zwangerschap een invloed heeft op de botgroei van de foetus en op het risico op osteoporose op latere leeftijd. Meer dan 200 kinderen geboren tussen 1991 en 1992 werden gevolgd vanaf de conceptie tot de leeftijd van negen jaar. Tijdens het laatste trimester werd de vitamine D status bij de aanstaande moeders geëvalueerd en op het moment van de geboorte werd het calciumstatuut bepaald aan de hand van de navelstreng. Negen jaar later werd de dichtheid van de botmassa van de kinderen gemeten. Men stelt vast dat tijdens de laatste maanden van de zwangerschap 31% van de vrouwen een gematigd tekort heeft aan vitamine D en dat 18% met een ernstig tekort kampt. Elke daling van het vitamine D gehalte bij de moeder tijdens het laatste trimester van de zwangerschap leidde tot een lagere botdichtheid bij de kinderen tot de leeftijd van negen jaar. De auteurs besluiten dat men vitaminesupplementen moet overwegen bij vrouwen die in landen wonen waar de zon niet vaak schijnt en bij wie het derde trimester in de winter valt omdat een tekort aan vitamine D de botmassa van hun kindje doet dalen en het risico op osteoporose op volwassen leeftijd doet stijgen. Het zou interessant zijn om meer onderzoek te voeren naar de doeltreffendheid van een systematische toediening van supplementen.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 24/01/2006

Bronnen: The Lancet, 367 :36-43, 7 januari2005.