Zonnebrand en bescherming tegen het zonlicht

Veel mensen zitten graag in de zon, omdat het zonlicht een weldadig effect heeft. Als men echter te veel in de zon zit, kan men pijnlijke zonnesteken oplopen. Lichte zonnebrand veroorzaakt een roze huiduitslag, die een onaangenaam gevoel geeft wanneer men hem aanraakt. Bij ernstige zonnesteken wordt de huid rood en zeer gevoelig bij aanraken. Ze zwelt, vertoont blaren en wordt nattend. Een zware zonnesteek kan gepaard gaan met een ziektegevoel, draainissen en bewustzijnsverlies. De zon beïnvloedt de huid zowel op korte als op lange termijn. De effecten op korte termijn zijn hoger beschreven. Op lange termijn ontstaat blijvende schade.

• Wat zijn de schadelijke effecten van de zonnestralen?
• Hoe ontstaat zonnebrand?
• Welke behandelingen zijn er voor zonnesteken?
• Wat kan ik zelf doen?
• Wat kan ik nog doen?
• Wanneer moet men de dokter raadplegen?
• Soorten zonlicht
• Enkele eenvoudige raadgevingen om een zonnecrème te kiezen
• Tabel met beschermingsfactoren

Wat zijn de schadelijke effecten van de zonnestralen?

Onze huid wordt heel ons leven aan de zon blootgesteld. De schade aangericht door het zonlicht wordt door de jaren heen ernstiger. Op middelbare leeftijd zijn de sporen hiervan zichtbaar. Op lange termijn veroorzaakt blootstelling aan het zonlicht het verschijnen van platte en bruine vlekken op de huid, meestal op de handrug, de armen en de borst. Bij voorschrijdende aantasting kunnen ook korstige plaques ontstaan. De huid wordt roder en vertoont vaker blauwe vlekken. In een verder stadium verhoogt blootstelling aan het zonlicht de kans op huidkanker. Mensen met een bleke huidskleur en blond haar, alsook personen die in open lucht werken, zijn hieraan meer onderhevig dan anderen. Er bestaan verschillende soorten huidkanker, waaronder het kwaadaardig melanoom de gevaarlijkste is. Deze kanker, die dikwijls ontstaat op een geboortevlek, komt doorgaans voor bij jonde mensen met een bleke huid vol geboortevlekken. In vele gevallen verspreid huidkanker zich niet naar ander gedeelten van het lichaam. Bij de behandeling volstaat dan ook om ze te verwijderen. Mensen die eens huidkanker gehad hebben, ontwikkelen er evenwel gemakkelijk meer: daarom moeten ze gevolgd worden.

Hoe ontstaat zonnebrand?

Hoe gevoelig u bent voor zonnesteken hangt af van verschillende factoren. Eén van de belangrijkste factoren is uw huidtype. Vooral baby's, kinderen, mensen met een bleke huid en veel sproeten, roodharige mensen en mensen met veel geboortevlekken zijn gevoelig voor zonnesteken. De zon stimuleert de aanmaak van het pigment melanine door de huid. Melanine zorgt ervoor dat men bruint en beschermt zodoende de huid tegen het zonlicht. Mensen met een bleke huid maken weinig melanine aan, zodat hun huid minder goed beschermd is. Een andere factor is de sterkte van het zonlicht. Het zonlicht is het sterkst rond de middag. Het is ook sterker in landen dicht bij de evenaar en in het hooggebergte. Denk erom dat uw huid kan verbranden terwijl u skiet: de sneeuw weerkaatst de zonnestralen, die hierdoor sterker worden. Wees eveneens op uw hoede wanneer er een fikse wind staat: deze koelt uw huid af, zodat u de warmte van de zonnestralen verkeerd inschat. Zelfs als u gemakkelijk bruint, kan uw huid door de zon beschadigd worden en voortijdig verouderen, als u zich te veel blootstelt. Ook zonnebanken tasten de huid aan. De meeste zonnebanken produceren ultraviolet A, die op lange termijn de huid beschadigen. Dit in tegenstelling tot het ultraviolet B, dat de huid verbrandt. Bepaalde personen hebben een specifieke vorm van gevoeligheid aan het zonlicht, waarbij allergische reacties ontstaan: deze veroorzaken een jeukende, rode huiduitslag. Deze mensen moeten zonnecrèmes met een hoge beschermingsfactor gebruiken als ze buitengaan. Zonlichtallergie kan ook te wijten zijn aan het sap van bepaalde planten dat op de huid neerslaat, bijvoorbeeld, als men in de tuin loopt. Ook sommige geneesmiddelen en bepaalde parfums en cosmetica kunnen een verhoogde gevoeligheid voor zonlicht veroorzaken.

Artikel gepubliceerd door Dr. Philippe Burton op 29/07/2002 - 23:00