Woede (1)

Woede, een van de hoofdzonden, wordt beschouwd als een van de meest schadelijke reacties. De berichten die we dagelijks in de kranten lezen, zijn heel vaak de weerspiegeling van woede en daden van agressie.

• Ingewikkelder dan men denkt
• Veranderen kan

Maar ze doen zich ook dichter bij ons bed voor. Zoals Jacques Van Rillaer in zijn werkje over woede uitlegt, is ze meestal gericht tegen diegenen die het dichtst bij ons staan: levenspartner, kinderen, ouders, buren,…Tegen het geweld dat zich op tientallen of zelfs duizenden kilometers van ons afspeelt, kunnen de meesten van ons niets uitrichten. Maar tegen het geweld dat dichter bij ons plaatsgrijpt, kunnen we wel handelend optreden. Hier is het een kwestie van keuze!Ook al heeft woede in heel wat opzichten een negatief effect, toch kunnen sommige vormen ervan positieve effecten hebben. Ze maken het mogelijk om iemand te doen begrijpen dat hij de grenzen overschrijdt. In geval van wettige zelfverdediging kan een agressieve reactie een leven redden.Maar negatief of niet, voor elke vorm van woede moet een tol worden betaald. Ze kan namelijk een weerslag hebben op de gezondheid, en dan bedoelen we zowel de geestelijke als de fysieke gezondheid. Tegenwoordig is algemeen bekend dat een chronisch ervaren agressie het ontstaan van een te hoge bloeddruk en rugpijn in de hand kan werken en ook de bron kan zijn van angst en depressie.

Ingewikkelder dan men denkt

Bovendien mondt agressief gedrag vaak uit in een escalatie van geweld. "De mens is gemakkelijker geneigd om agressieve gedragingen met gelijke munt te betalen dan vriendschappelijke gedragingen", stelt Jacques van Rillaer. Dat is niet altijd zo, maar wie het slachtoffer is van agressiviteit kan een depressie doen uit een gevoel van onmacht.Het woord kolere, dat we al wel eens gebruiken als synoniem voor woede, komt van het Griekse "kholê", dat "gal" betekent (wat we terugvinden in onze uitdrukking "zijn gal uitspuwen"). In de Oudheid dacht men namelijk dat woede voortsproot uit een verhitting van het galvocht. Woede komt overeen met een gewelddadige reactie op een prikkel: woorden, daden,… Maar het is geen onontkoombare reactie. Ze komt overeen met een opeenvolging van keuzes die ofwel zullen leiden tot agressiviteit ofwel tot een oplossing. De tandem prikkel-reactie is niet de enige die een rol speelt. De woedende of zelfs agressieve reactie zal namelijk ook afhangen van de omstandigheden, van de toestand waarin de persoon verkeert,…

Artikel gepubliceerd door Pierre Dewaele, wetenschappelijk journalist op 30/12/2002

Bronnen: Les Colères' Jacques Van Rillaer. Collection Essentialis Bernet-Danilo Editions ISBN 2912663-25-3