Wat u moet weten over psychologen en psychiaters

Pierrick Hordé is auteur en arts. Samen met journaliste Claire Gabillat schreef hij 'Patients si vous saviez' (Als patiënten dit zouden weten' Ed. Flammarion). Hij helpt lezers bij het vinden van hun weg in de 'medische jungle', of het nu gaat om al dan niet esthetische chirurgie, kanker, dermatologie, seksuologie of psychiatrie en psychologie. In de laatste disciplines zitten zowel bekwame als onbekwame zorgverstrekkers. De stap zetten naar psychische hulp is vaak niet makkelijk, maar als men dan ook nog met een charlatan te maken krijgt. . . Een gesprek met dr. Hordé.

Waarop moet men letten voor men met een psychotherapie begint of gewoon op consultatie gaat?
Let van meet af aan op details die vaak heel wat vertellen. De uiterlijke aspecten bijvoorbeeld. Kijk uit met lange, ronkende titels op het naambordje. Iemand die competent is heeft geen behoefte aan het expliciet vermelden van de behaalde diploma's, inclusief min of meer verdachte en niet-erkende opleidingen. Ook internetsites zijn vaak het uitstalraam van practici die vooral op publiciteit uit zijn en daarbij gebruik maken van alle mogelijke middelen. Dat is natuurlijk niet het geval met alle sites of alle zorgverstrekkers, maar het komt wel vaak voor. Ook zogenaamde forums waar psychologische problemen besproken worden, gaan niet altijd vrijuit. Zo is het uitkijken met charlatans die zichzelf aanprijzen door zich voor te doen als een genezen patiënt.

Op welke details moet men letten wanneer men een psycholoog of psychiater voor het eerst ontmoet?
Therapeuten die zeggen 'ik zal u snel genezen, ik zie nu al wat uw probleem is', moet men mijden als de pest. Het zijn charlatans. Hetzelfde geldt voor 'therapeuten' die zeggen dat ze zullen 'herprogrammeren' of u recepten voor geluk zullen bezorgen. Ook bij beweringen die niets met psychologie of met wetenschappen te maken hebben zoals 'uw biologische klok is ontregeld, maar ik kan het evenwicht herstellen' moet men achterdochtig zijn. Wat ook niet kan zijn zogenaamde therapeuten die u aanraden om uw partner te verlaten of om uw partner in geen enkel geval te verlaten.
Tenslotte mag de psycholoog of psychiater ook geen verleider zijn.

Maar een psycholoog of psychiater moet wel een bepaalde warmte uitstralen, toch?
Ja, maar teveel is niet goed, niet normaal en niet gezond. En therapeutisch is het al helemaal niet. Men moet zich altijd goed voelen bij een therapeut. Hij moet u aanspreken met 'u' en niet met 'jij' of 'gij', hij mag geen geschenkjes geven en hij mag ook geen geschenken aanvaarden. U zou in de praktijk geen familieleden van de therapeut mogen ontmoeten en hij mag u bijvoorbeeld ook niet uitnodigen voor een feestje of een afspraakje met u maken om op restaurant te gaan.

Ligt dat niet voor de hand?
Ja, voor professionelen wel, maar als men zich niet goed voelt en men behoefte heeft aan steun, therapie en hulp, dan kan zelfs een therapeut die te ver gaat een reddingsboei lijken. Zo ontstaat een afhankelijkheid van de therapeut die nefast kan zijn.

Hebt u nog meer goede raad?
Ja. Het is heel normaal en aanvaardbaar dat men twee of drie verschillende therapeuten raadpleegt vooraleer men een keuze maakt. Vraag altijd informatie over de prijs, het aantal afspraken en de modaliteiten zoals 'wat gebeurt er als ik een afspraak mis? Moet ik dan ook betalen?' enz.

Tot wie kan men zich wenden als men twijfels heeft over de kwaliteiten van een psycholoog of psychiater?
In dat geval moet men zich in de eerste plaats wenden tot zijn huisarts. Aarzel niet om hem uitleg te vragen over bepaalde uitspraken. Bijvoorbeeld: 'mijn psycholoog zei dit of dat, wat denkt u daarvan? Is dat normaal?'. Uw huisarts kan u daarbij helpen. Dat kan hij ook bij het zoeken naar een geschikte therapeut. Heel wat van zijn patiënten hebben ervaring met psychische hulpverlening en praten erover met hun arts.

Artikel gepubliceerd door Dr. Catherine Solano op 02/01/2007