Wat is een persoonlijkheidsstoornis?

Gepubliceerd door Dr. Catherine Solano op 20/06/2011 - 17h30
-A +A

Een persoonlijkheidsstoornis is een manier van psychisch functioneren die zeer negatieve gevolgen heeft voor het leven van de persoon in kwestie. Het gaat niet alleen om kleine psychische afwijkingen of om gewoonten die ons een beetje hinderen.

Eigenschappen van persoonlijkheidsstoornissen

De persoonlijkheidsstoornis is schadelijk.

Een persoonlijkheidsstoornis is dus een manier van psychisch functioneren die zeer schadelijk is voor de aanpassing van een persoon aan de mensen rondom hem en aan zijn omgeving. Er bestaan criteria om deze persoonlijkheidsstoornissen te definiëren. Ze zijn opgenomen in de DSM-IV, het diagnose- en classificatiesysteem van de geestesziekten (Diagnostic and statistical manual of mental disorders).

De stoornis of ontregeling van de persoonlijkheid is van blijvende aard.

Het gedrag dat hiervan het gevolg is, vloeit voornamelijk voort uit hetgeen verwacht wordt in het milieu van de persoon in kwestie. Dit afwijkende gedrag treedt op in minstens twee van de volgende domeinen: het cognitieve (de gedachten die de persoon in zichzelf heeft), het affectieve (de emotionele reactie in haar intensiteit, onstabiliteit, diversiteit en haar aanpassingsvermogen aan een situatie), het relationeel functioneren en de beheersing van de impulsen.

 

Deze storingen van het psychisch functioneren zijn van blijvende aard, zijn hardnekkig en treden op in verschillende persoonlijke en sociale omstandigheden. Het gaat niet om een probleem dat slechts af en toe voorkomt (bijv. ik ben soms schuchter of ik gedraag me soms streng…), maar om iets dat systematisch terugkeert en waarvan de persoon in kwestie zich niet kan losmaken. Deze manier van functioneren leidt tot pijn bij de persoon in kwestie of tot een disfunctioneren in de sociale omgang, op het werk of op andere belangrijke gebieden. Iemand met een ontwijkende persoonlijkheid kan bijvoorbeeld een sociale fobie hebben en zich volledig isoleren of zelfs niet meer in staat zijn om te gaan werken omdat de angst voor de anderen zo groot is.

 

Welke zijn de persoonlijkheidsstoornissen?

Deze persoonlijkheidsstoornis is stabiel, allang aanwezig en de eerste uitingen ervan treden ten laatste op in de puberteit of de jongvolwassenheid. Het gaat dus om stoornissen die al op jonge leeftijd aanwezig zijn en niet om psychische problemen die later ontstaan zijn. Vandaar dat men het heeft over een persoonlijkheidsstoornis en niet om een psychische ziekte. Een depressie is bijvoorbeeld geen persoonlijkheidsstoornis maar wel een ziekte. De waargenomen stoornis is niet het gevolg van een andere bekende psychische stoornis en deze manier van functioneren is ook niet te wijten aan de gevolgen van druggebruik of van een algemene ziekte.

De DSM-IV beschrijft tien persoonlijkheidsstoornissen: de paranoïde persoonlijkheid, de schizoïde persoonlijkheid, de schizotypische persoonlijkheid, de antisociale persoonlijkheid, de borderline persoonlijkheid, de theatrale persoonlijkheid, de narcistische persoonlijkheid, de ontwijkende persoonlijkheid, de afhankelijke persoonlijkheid en de obsessief-compulsieve persoonlijkheid.

Zelfs voor een psychiater is de diagnose van een persoonlijkheidsstoornis niet altijd gemakkelijk te stellen. Achter een bepaald gedrag kunnen namelijk zeer verschillende drijfveren schuilgaan, het kan een teken zijn van een onderliggende ziekte of van druggebruik, enz.

Het belang voor een leek om deze verschillende persoonlijkheidsstoornissen te kennen, is het feit dat elk van ons kan vaststellen dat hij/zij trekken vertoont van de hierboven beschreven persoonlijkheidsstoornissen. Dit betekent dan niet dat we lijden aan een bepaalde persoonlijkheidsstoornis. Als u van uzelf vindt dat u een beetje afhankelijk bent, wat ontwijkend en een beetje obsessief-compulsief, is dat wellicht een teken dat u normaal bent. Een persoonlijkheidsstoornis is uiteindelijk niets anders dan een tot het uiterste doorgedreven geval van onze kleine natuurlijke fouten.

Gepubliceerd door Dr. Catherine Solano op 20/06/2011 - 17h30
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Wat is een persoonlijkheidsstoornis? Geüpdatet op 25/12/2007 - 00h00

Een persoonlijkheidsstoornis is een manier van psychisch functioneren die heel negatieve gevolgen heeft voor het leven van de persoon in kwestie. Het gaat niet enkel om kleine psychische afwijkingen, of om gewoonten die ons een beetje hinderen.

Wat is een afhankelijke persoonlijkheid? Geüpdatet op 02/01/2008 - 00h00

Er bestaan verschillende persoonlijkheidsstoornissen. De DSM IV, de internationaal erkende Amerikaanse classificatie van psychische stoornissen, noemt er een tiental. De afhankelijke persoonlijkheid is een van deze stoornissen die vrij veel voorkomt....

Meer artikels