Volksgeloof, bijgeloof: wat is het nut van die goedgelovigheid?

Geüpdatet door Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste op 30/03/2016 - 14h50
-A +A

Een zwarte kat tegenkomen, brengt onheil, gokken op een vrijdag de dertiende vergroot de kansen op winst, onder een ladder door lopen brengt ongeluk, enz. Het zijn vormen van bijgeloof die elke logica missen, maar bij sommige mensen zijn ze een vast onderdeel van hun denkwereld geworden. Hun doen en laten wordt er zelfs door bepaald.

Waarom zijn we zo goedgelovig? Wat is de herkomst van bijgeloof?

Bijgeloof heeft soms een logische herkomst

Sommige vormen van bijgeloof - zoals de veronderstelling dat onder een ladder door lopen ongeluk brengt - hebben een bestaansreden. Als iemand boven op de ladder aan het werken is, kan het gebeuren dat u een pot verf over u heen krijgt. Dit voorbeeld van bijgeloof is dus een veralgemening van een raad die is ingegeven door het gezond verstand. Het is een beetje alsof u zou zeggen: twee vingers in een stopcontact steken, is gevaarlijk. Oorspronkelijk is hier dus geen sprake van bijgeloof, maar van preventie van huiselijke ongelukken! Daarna is het (bij)geloof veralgemeend, alsof onze hersenen ons meer angst willen inprenten als nodig is, met als einddoel natuurlijk om ons te beschermen.

Bijgeloof dat steunt op toevalligheden

Je hebt de dag van je mondelinge examen je rode jurk aangetrokken en de hoogste score behaald! Misschien leggen je hersenen een verband tussen deze feiten en zeggen ze zoiets als: "Deze rode jurk brengt me geluk". Van dan af aan trek je de jurk elke keer aan als je denkt wat geluk nodig te hebben. Dat is bijgeloof, want je hersenen hebben een verband gelegd tussen twee elementen die elk logisch verband missen. Zo ontstaan de amuletten, de geluksbrengers, enz. In feite zijn het banale en onschuldige gewoonten, want het effect is dat we ons gerustgesteld voelen. Er is dus niets mis mee zolang het onschadelijk blijft. En daar knelt het schoentje. Want als we almaar meer rituelen voor onszelf gaan bedenken, kan het op de duur ziekelijk worden.

Initialement publié par Dr Catherine Solano le 16/03/2015 - 16h48 et mis à jour par Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste le 30/03/2016 - 14h50
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Vlees voor sporters, vriend of vijand? Gepubliceerd op 25/08/2014 - 15h38

In de jaren '90 is er een klimaat van angst ontstaan rond vlees: er zaten gifstoffen in, het was besmet en het was gevaarlijk. Vandaag zijn het vooral de GGO's (genetisch gemodificeerde organismen) die ons zorgen baren, mede door de groeiende aandach...

Vergeven, maar niet vergeten Geüpdatet op 25/10/2005 - 00h00

Als iemand ons beledigt, vernedert of kwetst, reageren we op het moment zelf altijd instinctief. Die reactie komt voort uit een gevoel van woede, onmacht, onrecht of een gehavend zelfbeeld. Niemand kan ter verantwoording worden geroepen voor deze rea...

Meer artikels