Vitamine D, de superster onder de ziektebestrijdende vitamines

Gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 22/11/2013 - 10h19
-A +A

Vitamine D is al lang bekend om haar rol in de botmineralisatie en de preventie van rachitis.

Maar sinds een tiental jaren wijzen almaar meer studies op de rol van deze vitamine in tal van ziektes. De vitamine oefent een hormonale activiteit uit in de meeste lichaamsweefsels en -cellen.

Wat is het concrete belang van deze vitamine en wat zijn de reële implicaties?

PUB

Vitamine D: een superster

Iedereen praat erover, en vaak gaat het over heel veel verschillende aspecten. De wetenschappelijke publicaties wijzen op het fundamenteel belang ervan voor onze gezondheid. Kortom: vitamine D is een superster geworden.

De vitamine van de zon: Vitamine D is de enige vitamine die ons lichaam zelf aanmaakt. De andere halen we allemaal uit ons voedsel. Vitamine D wordt in onze huid geproduceerd (op basis van een afgeleid product van cholesterol) onder invloed van de UVB-straling. Met andere woorden: zonder zon hebben we geen vitamine D. Dat verklaart waarom veel mensen vitamine D te kort hebben, vooral in de winter. Dat geldt zeker voor mensen in onze contreien en voor oudere mensen die weinig buiten komen.

Hormonale activiteit: vitamine D wordt vervoerd via de bloedsomloop, opgeslagen in de spieren en de vetweefsels en omgezet door de nieren en de lever. Maar vitamine D is ook bekend onder haar actievere vorm, calcitriol. Deze stof werkt als een hormoon in onze organen en cellen en speelt concreet een rol in de aanmaak van tal van eiwitten door stimulering van de genen.

De voornaamste taken van vitamine D

Onmisbaar voor ons beendergestel

Vitamine D werd ontdekt als gevolg van de ziekte rachitis. Deze aandoening wordt gekenmerkt door vervorming van de beenderen als gevolg van een tekort aan vitamine D. Vitamine D stimuleert de opname in de darmen van calcium, fosfor en magnesium, allemaal  mineralen die onmisbaar zijn voor ons beendergestel. Door de aanmaak van eiwitten te stimuleren zorgt vitamine D er ook voor dat die zich aan onze botten binden. Naast calcium is vitamine D dus onmisbaar voor de opbouw van ons skelet en de preventie van osteoporose.

De vitamine is extra belangrijk voor het voorkomen van valpartijen, want ze versterkt onze spieren.

Kankerwerend vermogen

De samenhang tussen kanker en vitamine D werd in de media gebracht door dr. David Servan-Schreiber. Er bestaan heel wat studies die een tekort aan vitamine D met het ontstaan of de ernst van een kanker in verband brengen, of die omgekeerd het lage aantal gevallen van kanker in heel zonnige streken aantonen. Dit verband tussen een laag vitaminegehalte en een verhoogd risico op kanker is het best bestudeerd voor borstkanker, prostaatkanker en darmkanker.

Dat oorzakelijk verband heeft weliswaar tot heel wat discussie geleid en het is voorlopig niet aangetoond dat supplementen van vitamine D het risico op kanker, recidieven of overlijden daadwerkelijk verkleinen.

Gaat infecties tegen

Vitamine D is noodzakelijk om het immuunsysteem te activeren. Dat produceert de afweercellen die als taak hebben om bacteriën en virussen te doden. Zo komen griep, verkoudheden en alle andere infecties (huidaandoeningen, mond- en tandaandoeningen, enz.) het vaakst voor bij mensen met een laag vitamine D-gehalte.

Voorkomt auto-immuunziektes

Door activering van het afweersysteem produceert vitamine D ontstekingsremmende afweerstoffen die de ontsteking onder controle brengen. Vitamine D speelt ook een rol in de preventie van belangrijke auto-immuunziektes zoals diabetes type 1, multiple sclerose, reumatoïde polyartritis, atopisch eczeem, psoriasis, de ziekte van Crohn, hemorragische rectocolitis, aids, enz. Uit de studies blijkt dat mensen met een tekort aan vitamine D meer risico lopen om deze auto-immuunziektes te krijgen. Deze mensen wonen vaak in landen waar weinig zon is. Bij mensen die extra vitamine D nemen, is het risico volgens de studies net kleiner.

Antidepressivum

Vitamine D helpt seizoensdepressies voorkomen. Deze depressies steken ‘s winters de kop op omdat er dan minder licht is. Maar vitamine D werkt wellicht ook via receptoren in de hersenen, via interacties met de neurotransmitters en de productie ervan. Het is bewezen dat supplementen van vitamine D het moreel verbeteren.

Voorkomt cardiovasculaire ziektes

De cellen van het hart en van de bloedvaten bevatten vitamine D-receptoren. Deze vitamine speelt een rol in de productie van renine, een hormoon dat de bloeddruk beïnvloedt. Ze stimuleert de samentrekking van de hartcellen en vermindert atherosclerose.

Beschermt de nieren en de lever

Vitamine D werkt ook beschermend op de nieren, waardoor die hun taak beter vervullen. De nieren moeten de afvalstoffen uit het lichaam filteren en uitscheiden. Hetzelfde geldt voor de lever.

Vruchtbaarheid

Vitamine D speelt ook een rol in de voortplanting. Er zijn receptoren aanwezig in de spermatozoïden en in de placenta van de zwangere vrouw. Er is een verband aangetoond tussen een bevredigend gehalte aan vitamine D en een daling van de menstruele stoornissen, een groter succes bij in-vitrofertilisatie en een daling van het aantal risicozwangerschappen (pre-eclampsie of zwanerschaptoxemie, buitenbaarmoederlijke contracties).

Maar ook…

  • Vitamine D speelt ook een rol in de cellulaire differentiatie in de hersenen van de foetus (observaties bij dieren). 
  • Mensen met de ziekte van Alzheimer, de ziekte van Parkinson, diabetes type 2 of obesitas hebben vaak een laag vitamine D-gehalte.
  • De vitamine zou ook een rol spelen bij autisme en zou OMD (ouderdomsmaculadegeneratie) voorkomen.

Gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 22/11/2013 - 10h19

Dr Brigitte Houssin, « Vitamine D mode d’emploi », Editions Thierry Souccar. Communiqué de presse de la Haute autorité de santé (HAS), 30 octobre 2013, http://www.has-sante.fr/portail/jcms/c_1670152/fr/la-has-ne-reconnait-pas-dutilite-au-dosage-de-vitamine-d-en-routine.

Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Wie lente zegt, zegt vitamines... Gepubliceerd op 18/03/2014 - 09h32

Sommigen onder ons starten met hun traditionele vitaminekuur, kwestie van hun energie en vitaliteit terug te vinden bij het begin van de lente. Maar waartoe dienen die fameuze vitamines? En in welke producten vind je ze precies terug? Een kort overzi...

Wat weet u van vitamines? Geüpdatet op 29/11/2004 - 00h00

Het is aan te raden om elke dag minstens vijf porties groenten en fruit te eten. Ze bevatten niet alleen veel vezels, maar zijn ook rijk aan de vitamines en mineralen die we nodig hebben voor onze groei, de werking van onze organen, onze voortplantin...

Wat weet u over vitamine D? Geüpdatet op 21/11/2011 - 11h44

Er is veel te doen om vitamine D . Wat is er zo bijzonder aan? Wat moeten we weten over de eigenschappen en de werking ervan in ons lichaam? We nemen deze allesbehalve gewone vitamine onder de loep…

Vitamine D tegen prostaatkanker! Geüpdatet op 17/04/2007 - 00h00

Vitamine D draagt bij tot de preventie van prostaatkanker . Mannen moeten er dan ook over waken dat ze voldoende vitamine D krijgen. Dat kan met een gevarieerde voeding en een behoorlijke portie buitenlucht.

Meer artikels