Vermoeide zaadcellen

Sinds dertig jaar is de mannelijke vruchtbaarheid aan het afnemen. Uit verschillende studies blijkt dat het vooral bij sporters erg gesteld is. Tekst en uitleg.

• Overdaad schaadt
• Bedreigingen zijn er genoeg

Sinds de Tweede Wereldoorlog is de spermakwaliteit voortdurend afgenomen. Zo is de gemiddelde concentratie van het zaadvocht gedaald van 40 tot 20 miljoen zaadcellen per ml. Dat lijkt voldoende, maar onder de 10 miljoen wordt de bevruchting zeer moeilijk. Vandaag heeft naar schatting één op de zes koppels problemen om kinderen te krijgen, terwijl dat vroeger slechts één op de tien was. En de toekomst ziet er niet erg rooskleurig uit. Zo zou volgens de recentste onderzoeken het aantal zaadcellen in razendsnel tempo verminderen: met 2 tot 3 % per jaar. Voor één keer biedt sporten geen bescherming tegen dit gevaar, integendeel: het kan het probleem nog verergeren.

Overdaad schaadt

Uit sommige studies is gebleken dat bij kunstmatige bevruchting het slaagpercentage afneemt als de donor intens sport. Daar zijn verschillende verklaringen voor gegeven. Het is bekend dat periodes van zware vermoeidheid de spermatogenese (vorming van de zaadcellen) verstoren. Verder zou de lichaamstemperatuur te hoog oplopen bij inspanningen. Ook de wrijving door synthetische kledingstukken zou de werking van de geslachtsklieren verstoren, net als het grote aantal schokken bij contactsporten zoals voetbal. Tot slot is uit proeven op dieren in gevangenschap ook gebleken dat stress zeer schadelijk is voor de vruchtbaarheid.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist op 22/02/2005

Bronnen: "Androgènes et spermatogenèse: le cas particulier du sportif" ('Androgenen en spermatogenese: het bijzondere geval van de sporter'), voordracht van dokter Ch. Wijns tijdens het colloquium over androgenotherapie op 8 november 2003 in de UCL.