Vanaf wanneer hebben thuiswonende senioren hulp nodig?

Senioren zo lang mogelijk thuis laten wonen, maakt deel uit van het besparingsprogramma van de Sociale Zekerheid. Het beantwoordt bovendien zeer vaak aan de persoonlijke wens van de senioren. Vanaf een bepaald ogenblik, is hulp nochtans nodig: hoe komt men te weten wanneer dat ogenblik gekomen is?

• Thuishulp: het juiste ogenblik kunnen ontdekken
• Tot wanneer kan een senior thuis blijven wonen?

Thuishulp: het juiste ogenblik kunnen ontdekken

Dat een ouder zo lang mogelijk in zijn eigen woning wil blijven, is een normaal verschijnsel. Maar wanneer de zelfstandigheid begint te verzwakken, moet op het juiste ogenblik over thuishulp gesproken worden. Thuishulp is zeer belangrijk voor de gezondheid van de senior in kwestie en het kan ook helpen om ongevallen te vermijden. Het is echter niet gemakkelijk om het geschikte ogenblik te vinden om met senioren over thuishulp te spreken. Vanaf een bepaald ogenblik kan men wel talrijke vrij duidelijke gedragsveranderingen waarnemen op verschillende gebieden:

• Moeilijkheden bij of verwaarlozing van de taken uit het dagelijkse leven (post die blijft liggen, onbetaalde rekeningen, een lege koelkast, een grote hoeveelheid vuil wasgoed, een huis dat er vrij vuil uitziet…).
• Vergissingen komen meer en meer voor: verloren sleutels en andere voorwerpen, juwelen die men niet terugvindt, gemiste afspraken…
• Onverschilligheid en een steeds groter gebrek aan interesse: in zichzelf gekeerd zijn, geen interesse meer voor hobby's en sociale activiteiten.
• Gedragsstoornissen: opwinding, agressiviteit, allerlei eisen…

Het probleem is dat die symptomen tijdens uw bezoeken aan de senior zeer discreet en weinig waarneembaar zijn. Overloop in dat geval de volgende vijf thema's:

1. De gezondheidstoestand (moeilijkheden op gebied van zelfstandigheid en nood aan veel medische verzorging).
2. Zelfstandigheid (stel een lijst op van de taken die niet meer zelfstandig kunnen gebeuren: boodschappen doen, de was doen, zich wassen en zich verzorgen, eten klaarmaken…).
3. De affectieve omgeving en de eenzaamheid (nabijheid en beschikbaarheid van familie, vrienden, buren, bewaker…).
4. De materiële omgeving (gebrek aan comfort, lift, aangepaste badkamer, aanwezigheid van gevaarlijke situaties…).
5. De financiële middelen (naargelang de inkomsten, worden de kosten van een gezinsverzorg(st)er gedragen door de Sociale Zekerheid of het OCMW, of ze blijven ten laste van de ouder. In bepaalde gevallen kunnen deze kosten aanzienlijk zijn).

Spreek erover met uw vader, moeder of familielid alvorens u stappen onderneemt. Probeer ervoor te zorgen dat de persoon in kwestie zich bewust wordt van zijn moeilijkheden en zijn grenzen. Luister naar zijn wensen en respecteer ze. Geef in geval van twijfel en terughoudendheid de voorkeur aan eenvoudige en geleidelijke oplossingen. Vraag eveneens raad aan zijn huisarts.

Tot wanneer kan een senior thuis blijven wonen?

Anders gezegd, welke zijn de criteria die erop wijzen dat plaatsing misschien te verkiezen is boven een verlengd verblijf in eigen huis?
• Uw vader, moeder of familielid weigert verzorging (bv. zich wassen).
• De gedragsstoornissen worden erger (weglopen, nachtelijke wandelingen, schreeuwen, agressiviteit…).
• De gezinsverzorg(st)er doet veel moeite, maar slaagt er niet meer in de zorgen te verstrekken.
• De huishulp wordt te duur.

Maar opgelet, elk geval is verschillend. De wensen van de senior zijn zeer belangrijk, maar niet altijd verstandig (ontkenning van de ziekte, verkeerde inschatting van de situatie). Ook in dit geval is het zeer verstandig de mening van de huisarts te vragen. Daarna kunt u de eerste stappen ondernemen zodat u niet halsoverkop moet beslissen, mocht de situatie op een bepaald ogenblik plots verergeren.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 09/12/2008

Bronnen: Dr. Agnès Saraux, "Mes parents vieillissent: des réponses pratiques aux questions que je me pose" (Mijn ouders worden oud: praktische antwoorden op de vragen die ik me stel), uitg. Bonneton.