Vaccinatie alternatief voor chemo?

Vaccinatie zou beter dan chemotherapie werken als postoperatieve behandeling tegen de meest voorkomende longkanker. Tot die hoopgevende conclusie kwam een onderzoek gecoördineerd door de afdeling Pneumologie aan de KU Leuven.

• Vaccinatie met MAGE-A3 antigen
• Immunotherapie tegen longkanker
• Kans op hervallen blijft

Vaccinatie met MAGE-A3 antigen

Bij longkanker gaat het in tachtig procent van de gevallen om het agressief, niet-kleincellig longcarcinoom. Een operatie heeft enkel zin als de kanker in een vroeg genoeg stadium ontdekt wordt. Maar zelfs na de chirurgische ingreep is er vijftig procent kans dat de longkanker nog terugkomt. Chemotherapie na de operatie verkleint deze kans met 30 procent, maar de bijwerkingen ervan zijn vaak zwaar.
Een immunotherapie - soms kortweg vaccinatie genoemd - met het MAGE-A3-antigen blijkt nu een veelbelovende behandeling in plaats van of als aanvulling op chemotherapie. Patiënten hebben met de monotherapie minder last van bijwerkingen, op een lichte koorts in
de eerste 24 uur na de injectie na.
Maar belangrijker, een vaccinatie brengt de kans op hervallen aanzienlijk terug. In de pilootstudie van de KU Leuven werd de hervalkans met een kwart verminderd, dus bijvoorbeeld van 40 naar 30 procent. En als de longkanker toch terugkwam, duurde het langer voor ze effectief uitbrak.

Immunotherapie tegen longkanker

Professor Johan Vansteenkiste van de afdeling Pneumologie van KU Leuven/UZ Leuven kwam tot die vaststelling na onderzoek bij 182 patiënten, die na hun operatie ofwel het MAGE-A3-vaccin kregen ofwel een placebo. De behandeling werd ontwikkeld door GSK Biologicals in het Waals-Brabantse Rixensart. De MAGE-A3 immunotherapie (MAGE-A3-antigen en adjuvans) stimuleert het immuunsysteem om toch in gang te schieten, wat het normaal niet doet bij kanker, en om specifiek de longkankercellen aan te vallen. Vier jaar na de vaccinatie bleek het positieve effect van de immunotherapie duidelijk. Tegelijk waren de nevenwerkingen veel milder dan met chemotherapie. "Het is een heel gericht kogelschot, terwijl chemotherapie veeleer een hagelschot is dat meer dan alleen de kankercellen raakt", legt professor Johan Vansteenkiste uit.

Vaccinatietherapie lijkt vooral veelbelovend voor lange-termijnbehandelingen, zeker bij oudere patiënten, of mensen die verzwakt zijn door de zware operatie. De MAGE-A3-vaccinatietherapie wordt nu verder in een wereldwijde studie met 2 000 geopereerde patiënten getest om de resultaten te bevestigen.

Artikel gepubliceerd door Pieter Segaert, gezondheidsjournalist op 10/06/2008