Tropische ziekten

Gepubliceerd op 14/04/2003 - 00h00
-A +A

Tropische ziekten zijn aandoeningen die min of meer specifiek zijn voor gebieden met een tropisch en subtropisch klimaat.

PUB

Inleiding

Sinds de dagen van de 15e- en 16e-eeuwse Portugese ontdekkingsreizigers hebben kleine en grote groepen uit gematigde klimaatgebieden afkomstige mensen zich in verschillende tropische gebieden een woonplaats gezocht. Zowel de reis naar als het verblijf in de hete luchtstreken was aanvankelijk, en nog tot laat in de 18e eeuw, een tamelijk riskante onderneming. De langdurige scheepsreizen onder slechte hygiënische omstandigheden en met ondoelmatig voedsel eisten al veel slachtoffers en het sterftecijfer onder de kolonisten in de tropen was hoog. Voor wat hun invloed op de gezondheid betreft stonden en staan de 'tropen' dan ook bij velen nog in een kwalijke reuk. Velen die daar heen gingen kwamen óf niet, of ziek terug.Vroeger, toen men van de meeste ziekten de juiste oorzaak niet kende, werd dit alleen geweten aan het 'ongezonde' warme tropenklimaat als zodanig. Thans echter weet men, dat allerlei vermijdbare of voor verbetering vatbare - omstandigheden die zeker niet afhankelijk zijn van het tropenklimaat zelf, voor het veelvuldig voorkomen van ziekten van belang zijn. Een gezonde Europeaan kan zich in het algemeen aan het tropische klimaat als zodanig goed aanpassen.De meeste zogenoemde 'tropenziekten' zijn eigenlijk in het geheel geen tropenziekten in die zin, dat zij slechts binnen de keerkringen zouden kunnen voorkomen. Dit laatste geldt in het bijzonder voor vele door micro-organismen of andere parasieten veroorzaakte ziekten. Ongetwijfeld bevordert de hoge gemiddelde temperatuur de groei en ontwikkeling van de vele ziekteverwekkers of van insecten die ziektekiemen overbrengen.Maar veel belangrijker is dat het welvaartspeil van de tropische volken in het algemeen laag is, dat de behuizing veelal slecht is en de hygiënische voorzieningen primitief zijn.Het is veelal moeilijk de inheemse bevolking een inzicht in de ontstaanswijze en oorzaken van ziekten bij te brengen en aldus hun vaak met elk begrip van hygiëne strijdige levensgewoonten te doen veranderen. In dit opzicht lijkt dus de toestand in bepaalde tropische gebieden op die in sommige delen van Europa in vroeger eeuwen.

Tropenklimaat

Veelal wordt het temperatuurverschil als het belangrijkste verschil tussen het klimaat in de tropen en dat in de gematigde gebieden beschouwd. Dit is slechts zeer ten dele waar. Het is zeker juist dat het ter hoogte van de zeespiegel, dat is dus in de kuststreken, bij de riviermonden, waar zich de meeste oorspronkelijke vestigingen van blanken bevinden, en de rivierdalen warm is, maar in de bergen is het koel en kan het 's nachts zelfs koud zijn.In de gebieden nabij de evenaar komen de verschillen in daglengte, die in noordelijke streken de afwisseling van zomer en winter kenmerken, niet voor. Het gehele jaar door komt de zon aan de evenaar om zes uur op en gaat hij om zes uur onder. Het gehele jaar door staat hij op het middaguur in de top van het hemelgewelf. Het is in het bijzonder de hoge zonnestand, de loodrechte inval van de straling, die maakt dat in de tropen het land- (en zee-)oppervlak gedurende de dag sterk wordt verwarmd. Op hun beurt verwarmen land en wateroppervlak de aanliggende luchtlagen, voornamelijk door warmtegeleiding. Het is juist de aanwezigheid van de grote, aan de oppervlakte warme watermassa die in de tropische kustgebieden verantwoordelijk is voor het feit dat tegLnover de verwarming overdag geen groot stralingsverlies in de nacht staat.Door deze watermassa's is in de tropische kuststreken de lucht in de nabijheid van het land- en zeeoppervlak vrijwel verzadigd met waterdamp. Vooral 's nachts worden de luchtlagen aan de wateroppervlakte door het lauwe water sterk met waterdamp beladen. Het is vooral dit hoge vochtgehalte van de lucht dat voor de mens moeilijkheden met zich brengt, omdat het zijn warmteafgifte door verdamping van zweet bemoeilijkt.

Gepubliceerd op 14/04/2003 - 00h00
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Wormen: een kwestie van hygiëne? Gepubliceerd op 24/02/2017 - 15h14

Darmwormen zijn parasieten die zich in ons spijsverteringsstelsel nestelen en er leven ten koste van ons lichaam. Wat zijn de meest voorkomende darmwormen? Hoe raken we besmet? Waarom is hygiëne de belangrijkste voorzorgsmaatregel om geen wormen te k...

Meer artikels