Toxicose

Mise à jour le 26/05/2003 - 00h00
-A +A

Algemene vergiftiging. De term wordt ook gebruikt voor vergiftigingsverschijnselen tijdens de zwangerschap.

PUB

Toxicose kan gedurende de zwangerschap twee duidelijk te onderscheiden vormen aannemen: pre-eclampsie en eclampsie. Pre-eclampsie is de mildere vorm, waarin er nog geen 'eclamptische activiteit' (onwillekeurige en spasmodische spiersamentrekkingen) is te constateren.
Aangezien de meeste gevallen van toxicose zich niet verder ontwikkelen dan het pre-eclamptische stadium, worden de termen 'toxicose' en 'pre-eclampsie' vaak als synoniemen gehanteerd.

De belangrijkste symptomen van toxicose zijn:
- vochtophoping (oedeem);
- verhoogde bloeddruk (hypertensie);
- eiwit in de urine (proteïnurie).

Meestal heeft men al pre-eclampsie voordat men een van deze symptomen opgemerkt heeft, soms zijn de vingers en het gezicht wat opgezet - een eerste indicatie voor een ongewone vochtophoping in de weefsels.
Maar wanneer men ook na het optreden van de overige symptomen niet prompt wordt behandeld, kan pre-eclampsie zich ontwikkelen tot een klassiek geval van 'pre-eclampsie in gevorderd stadium', met als belangrijkste kenmerken:
- ernstige beschadiging van de nieren;
- hevige aanvallen van hoofdpijn;
- misselijkheid;
- braken;
- verhoogde bloeddruk;
- convulsieve krampaanvallen.
Dit laatste is de eclampsie en kan de foetus fataal worden en de gezondheid van de moeder ernstig schaden.

Bij ongeveer 10 procent van de zwangere vrouwen treedt pre-eclampsie op, vooral wanneer zij voor de eerste maal in verwachting zijn. Daarom is het van belang dat iedere zwangere vrouw leert de eerste alarmsignalen te herkennen voordat het probleem ernstiger wordt. Bij een snelle onderkenning en behandeling kan eclampsie bijna altijd worden voorkomen.

Oorzaken
Nog altijd is toxicose een raadselachtige aandoening, hoewel er inmiddels diverse herkenbare mechanismen zijn geïdentificeerd die kennelijk bijdragen aan het ontstaan hiervan.
Toxicose komt het meest voor bij een eerste zwangerschap, met name tegen het einde van het derde trimester, als de baarmoeder haar volle omvang heeft bereikt, of wanneer zij vroegtijdig in omvang toeneemt ten gevolge van een meervoudige zwangerschap.

Vermoedelijk spelen ook sociale factoren een rol, aangezien moeders wier voeding te wensen overlaat meer kans op toxicose hebben dan goed gevoede vrouwen. Aanstaande moeders met chronische hypertensie of diabetes hebben eveneens meer kans op het ontstaan van pre-eclampsie naarmate de zwangerschap vordert.

Volgens een door velen aangehangen theorie moet de eigenlijke oorzaak voor toxicose of pre-eclampsie gezocht worden in een verminderde bloedtoevoer naar de baarmoeder (uteriene ischemie).
De bloedtoevoer zou afnemen doordat de baarmoeder te ver in de lengte wordt uitgerekt en de bloedvaten die voor de aanvoer moeten zorgen, te smal worden om voldoende bloed door te laten.

Deze insufficiëntie activeert vervolgens de productie van tromboplastine of tromboplastine-achtige eiwitten. Deze polypeptiden zorgen ervoor dat de nieren het enzym renine beginnen uit te scheiden, waardoor de bloeddruk wordt verhoogd en er meer bloed naar de baarmoeder gestuwd wordt.

Met andere woorden: de bloeddruk wordt eigenlijk verhoogd om de ontoereikende bloedtoevoer naar de baarmoeder te compenseren. Tegelijkertijd leidt de hogere bloeddruk tot een algehele versnelling van de bloedstroom, wat aanleiding geeft tot het ontstaan van oedeem, nierbeschadigingen en vervolgens tot het voorkomen van eiwitten in de urine.
Meestal is oedeem het eerste zichtbare symptoom van toxicose, gevolgd door verhoogde bloeddruk (hypertensie) en proteïnurie. Als dit laatste wordt geconstateerd, is dat gewoonlijk een indicatie voor een ernstige toxicose.

Behandeling van pre-eclampsie en eclampsie.
Bij klachten die wijzen op toxicose, zoals hoofdpijnen, pijn in de maagstreek of prikkelbaarheid, zal er eerst onderzocht worden of er sprake is van hyperreflexie (verhoogde peesreflexen), een verschijnsel dat voorafgaat aan het volledige eclampsiesyndroom. In dat geval zal de patiënt opgenomen worden voor observatie. Bloeddruk en gewicht worden regelmatig gecontroleerd.

Vaak is deze rustperiode in het ziekenhuis voldoende om een geval van beginnende pre-eclampsie zonder verdere behandeling te elimineren. Als daarentegen de toxicosesymptomen verergeren, en overgaan in stoornissen van het gezichtsvermogen, een snelle stijging van de bloeddruk en verhoogde peesreflexen, zal de arts het groeistadium van de foetus evalueren en als de zwangerschap ver genoeg is gevorderd, de bevalling inleiden. Zodra de baby en placenta geboren zijn, zullen de symptomen afnemen.

Als de baby nog niet veilig ter wereld kan worden gebracht, zal de patiënt in het ziekenhuis worden gehouden voor zorgvuldige observatie. Er zal regelmatig een non-stress-test uitgevoerd worden en daarna kan worden overgegaan tot een vruchtwaterpunctie om de L/S-ratio na te gaan. Als deze voldoende is kan de arts besluiten om de bevalling in te leiden of een keizersnede te verrichten.

Oorspronkelijk gepubliceerd op 01/04/2003 - 00h00 en geüpdatet op 26/05/2003 - 00h00
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Zwangerschapsvergiftiging Geüpdatet op 18/11/2003 - 00h00

Zwangerschapsvergiftiging of eclampsie, een zware ziekte tijdens de zwangerschap die zelfs dodelijk kan zijn, kan worden voorkomen door een goede medische opvolging van de zwangere vrouw en enkele eenvoudige voorzorgsmaatregelen. Deze ziekte wordt vo...

Sport tijdens de zwangerschap? Doen! Geüpdatet op 22/05/2017 - 10h32

Tijdens de zwangerschap actief blijven: het is niet alleen mogelijk, maar zelfs absoluut aan te raden. Niet alleen op het vlak van gewicht zijn de voordelen voelbaar, ook de gezondheid van de moeder vaart er wel bij.

Meer artikels