Terminale constipatie: een kwestie van ontlasting

Constipatie heeft niet altijd te maken met de spijsvertering of de darmtransit. Verbaast u dat?

• Constipatie: meer dan alleen maar een kwestie van darmtransit
• Terminale of distale constipatie: problemen met de evacuatie van de ontlasting
• Hoe is terminale constipatie op te sporen?
• Wat kan men doen tegen terminale constipatie?

Constipatie: meer dan alleen maar een kwestie van darmtransit

De darmtransit is de weg die ons voedsel aflegt tussen de maag en de endeldarm. Het voedsel wordt in de maag vermengd met maagsap en verlaat de maag als een zachte voedselbrij. Die brij komt uiteindelijk in de endeldarm terecht waaruit ze als plakkerige en relatief vaste stoelgang geëvacueerd wordt. Tussen de maag en de endeldarm, halen onze darmen water en belangrijke voedingsstoffen uit de voedselbrij. Bij een te trage darmtransit, die veroorzaakt kan worden door onder meer een te vezelarme voeding, gaan de darmen meer water uit de stoelgang halen. De stoelgang wordt hierdoor droger en harder, wat de evacuatie van de ontlasting bemoeilijkt. Het aantal stoelgangen gaat bijgevolg dalen: dit fenomeen noemen we constipatie. Dit is echter niet de enige oorzaak van constipatie. Ook al verlopen de spijsvertering en de darmtransit normaal, toch kunnen er ook problemen ontstaan die te maken hebben met het ontlastingsmechanisme zelf.

Terminale of distale constipatie: problemen met de evacuatie van de ontlasting

De endeldarm, het laatste deel van de darm vóór de aars, stuurt naar de hersenen het signaal dat het tijd is om naar het toilet te gaan. De endeldarm wordt namelijk slapper naarmate meer en meer fecaliën de aars naderen. Deze verslapping wordt aan het centrale zenuwstelsel gemeld. Vervolgens, wanneer we op het toilet zitten, geven de hersenen het bevel de sluitspier van het anale kanaal te ontspannen zodat de stoelgang kan geëvacueerd worden. Dit mechanisme werkt echter niet altijd optimaal. Wanneer het mechanisme hapert, spreken we van terminale constipatie ('terminaal' omdat dit zich afspeelt op het einde van het spijsverteringsproces). Meestal wordt terminale constipatie veroorzaakt door:

• Problemen met de gevoeligheid van de endeldarm, vaak te wijten aan chronische constipatie gedurende een te lange periode. In dit geval gaat terminale constipatie gepaard met constipatie te wijten aan een te trage darmtransit.
  
• Anisme, een verkeerde reflex van de anale sluitspier, die zich sluit op het ogenblik dat ze zou moeten opengaan. Hierdoor kan de stoelgang niet naar buiten.
  
• Prolaps ten slotte, of het uitzakken van organen, kan ook leiden tot constipatie. Prolaps betekent dat één of meer organen van het kleine bekken (blaas, baarmoeder, vagina...) naar beneden verplaatst worden omdat de steun van de spieren en pezen van het perineum niet meer toereikend is.

Artikel gepubliceerd door Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste op 10/01/2011