Te veel licht is dodelijk voor nachtwerkers

Nachtwerkers staan 24 uur op 24 bloot aan licht en hebben een biologische klok die voortdurend verschoven wordt. Daardoor hebben ze meer slaap- en waakproblemen en diverse klachten. Welke oplossingen kunnen we hun bieden?

• Ook cortisol
• Speel niet met het licht!

Onze biologische klok bevindt zich onder in de hersenen, in de zogenaamde suprachiasmatische kernen van de hypothalamus. Ze volgt een 24-uursritme dat het waak/slaapritme, de temperatuurschommelingen en de hormoonafscheidingen regelt. Dit proces wordt gestuurd door een hormoon, melatonine, waarvan de productie op gang gebracht wordt door de duisternis en stopgezet wordt door fel licht. Vandaar dat nachtwerkers, die volgens een omgekeerd ritme leven, enorme aanpassingsproblemen hebben. Als ze willen slapen, staan ze bloot aan daglicht, terwijl ze vervolgens moeten vechten tegen de slaap als ze in volle nacht werken.

Om te proberen de biologische klok van nachtwerkers aan te passen aan hun omgekeerd levensritme, installeerde Marc Hébert van het departement oogheelkunde en het ziekenhuiscentrum van de Université Laval in Quebec bij de werkposten van enkele vrijwilligers buizen met groen licht. Wanneer ze 's morgens naar huis gingen, moesten ze een bril dragen met oranje glazen. Het groene licht heeft als doel het daglicht te imiteren. De verlichting in een fabriek of een kantoor heeft slechts een lichtsterkte van 100 tot 300 lux, terwijl het zonlicht sterker is dan 10.000 lux. Vandaar dat de onderzoeker groen licht koos, aangezien het netvlies van de mens veel gevoeliger is voor blauwgroen licht, dat waargenomen wordt als het equivalent van wit licht van 1.500 lux. Een gewone groene filter was niet voldoende, dus werd een precieze golflengte gebruikt. De bril met oranje glazen heeft dan weer als doel het ochtendlicht te vermijden en de nacht te simuleren. Oranje breekt de golflengten van blauw licht en doet de biologische klok denken dat het nacht is, maar hindert de ogen niet. De zichtbaarheid is beter dan bij een bril met getinte, bijna opake glazen, vooral voor wie nog met de wagen moet rijden, en de contrasten zijn sterker.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 09/03/2004

Bronnen: Institut de recherche en santé et sécurité au travail (Onderzoeksinstituut voor gezondheid en veiligheid op het werk): www.irsst.qc.ca. www.cybersciences.com