Suiker en cariës, hoe zit dat nu precies ineen?

Kinderen krijgen altijd te horen dat ze niet te veel suiker en snoep moeten eten omdat dat slecht is voor de tanden. Impliciet betekent dit dat suiker de oorzaak zou zijn van cariës. Maar is dat ook zo?

• Suiker wordt omgezet in zuren door de bacteriën
• 7 tips om cariës te voorkomen

Suiker wordt omgezet in zuren door de bacteriën

Suiker leidt inderdaad tot cariës van de tanden, maar dan onrechtstreeks. We hebben allemaal van nature bepaalde bacteriën in onze mond zitten. Die bacteriën voeden zich met suiker (en andere etensresten) en produceren daarbij zuren. Het zijn deze zuren - en strikt genomen dus niet de suiker - die de tanden aantasten, brozer maken en zo cariës in de hand werken.
De bacteriën zijn een onderdeel van de tandplaque, een kleverige substantie die zich op de tanden neerzet en die naast bacteriën ook etensresten en speeksel bevat. Hoe meer suiker en andere etensresten dus op de tanden zitten, hoe beter de bacteriën kunnen groeien en hoe meer zuren die produceren. En daarmee stijgt ook het risico op cariës.
De tandplaque is vooral na het eten dikker en wordt weer minder als we onze tanden hebben gepoetst. Maar om er helemaal van af te geraken, moeten we regelmatig naar de tandarts om de tandsteen of tandplaque te laten verwijderen.
Nog een weetje: in onze mond zitten heel veel soorten bacteriën, maar slechts enkele soorten scheiden zuren af en leiden tot cariës. Het gaat hier dan vooral om bacteriën uit de groep van de streptokokken.

Moeders dragen deze bacteriën gemakkelijk over op hun kind. In 70% van de gevallen blijken de bacteriën in de mond van een kind dezelfde te zijn als die bij zijn moeder (1). In een moeder-dochterrelatie gaat dat zelfs om 90% (dans les couples mère-fille). Enkele vaste regels kunnen deze overdracht van bacteriën beperken en daarmee ook cariës op jonge leeftijd voorkomen: iedereen gebruikt zijn eigen bestek, en voor de moeders: geef uw vork niet door aan uw kind en proef de soep of het eten niet met dezelfde vork of lepel.

7 tips om cariës te voorkomen

1.Poets regelmatig uw tanden, ideaal is na elke maaltijd, en anders twee keer per dag, waarvan één keer voor het slapengaan.
2.Eet 's avonds niet meer als u uw tanden gepoetst hebt, en drink ook geen gezoete dranken meer.
3.Als u geen kans hebt om uw tanden na het eten te poetsen of na het drinken van iets zoets, kunt u een deel van de suiker en de etensresten kwijtraken door een groot glas water te drinken.
4.Laat peuters en kleine kinderen niet naar bed gaan met een flesje gezoet water of een andere gezoete drank.
5.Snoep of eet niet tussen de maaltijden, dat is slecht voor de tanden. Als u het doet, poets dan meteen daarna uw tanden.
6.De zogeheten verzegeling of sealing voor kinderen kan vanaf het verschijnen van de eerste definitieve kiezen tot de leeftijd van 14 jaar en wordt terugbetaald door de mutualiteit. Het is een preventieve ingreep waarbij tandgroeven op de kauwvlakken van de kiezen gestopt worden. Deze groeven zijn niet te bereiken met een tandenborstel en dus ideale nestelplaatsen voor bacteriën en etensresten…
7.Ga regelmatig naar de tandarts, minstens één keer per jaar.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 16/02/2009

Bronnen: Lapirattanakul et coll., Caries Res., 42 : 466-74, 2008.