Stressfractuur: preventie, detectie en behandeling

Hoe brozer een bot is, hoe meer het het risico loopt gemakkelijk te breken bij een hevige schok of onder druk van herhaalde microletsels. Er bestaat een test om dit risico in te schatten. Voorzichtigheid is geboden, omdat een stressfractuur moeilijk te verzorgen is.

• Een test om de broosheid van botten te bepalen
• Een moeilijke diagnose
• Behandeling: rust!

Een test om de broosheid van botten te bepalen

De botmineraaldichtheidstest (DEXA) is gebaseerd op het absorptiecoëfficiënt van de röntgenstralen ter hoogte van de lendenwervels en de heup. Een lage DEXA-score is een duidelijke aanduiding van een verhoogd risico op botletsels, onder andere op de geduchte stress- of vermoeidheidsfracturen, die sportlui maar al te goed kennen. In de loop der jaren, daalt de DEXA-score, vooral bij vrouwen na de menopauze. De vrouwelijke geslachtshormonen oefenen inderdaad een beschermende invloed uit op het skelet. Is hun gehalte laag, dan is het bot minder goed beschermd tegen bijvoorbeeld overbelasting. Op jongere leeftijd, doet het probleem zich ook voor bij sportvrouwen bij wie de menstruatie uitblijft of bij wie de menstruele cyclus verstoord is. Tot slot speelt ook de voeding een zeer belangrijke rol. Anorectische personen, onder wie sommige atleten, worden regelmatig gewaarschuwd omwille van hun gebrek aan calcium.

Een moeilijke diagnose

Sommige profielen met een verhoogd risico op stressfracturen zijn dus duidelijk herkenbaar: een breuk is inderdaad niet altijd te wijten aan het noodlot. Jammer genoeg is de diagnose van een stressfractuur dikwijls een moeilijke kwestie: in 80% van de gevallen, is het streepje van een stressfractuur niet zichtbaar op een röntgenfoto. Om zekerheid te verwerven, moet overgegaan worden tot een scintigrafie (botscan), waarbij een licht radioactieve vloeistof intraveneus wordt toegediend. Na een wachttijd van 2 à 3 uur, kan men controleren hoe het product zich gefixeerd heeft op de weefsels, in het bijzonder op de plaatsen waar een intense activiteit heerst, zoals in het geval van botletsel. Daarna wordt het lichaam gescand met een gammacamera om de precieze zones met meer ontstekingsactiviteit te bepalen. De scan is pijnloos, maar wel langdurig en relatief duur. Om een beter zicht te hebben op de situatie, doet men meer en meer beroep op een MRI-scan, 'magnetic resonance imaging', oftewel beeldvorming via magnetische resonantie. Om de diagnose van een stressfractuur te stellen, gaat men onder andere uit van de aan- of afwezigheid van een oedeem dat kenmerkend is voor een recent of oud letsel.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist, met de hulp van dr. C. Daulouède, aangepast door Marion Garteiser op 04/11/2008