Stenen en lithiasis: waarom steeds meer slachtoffers?

Lithiasis treft zowat 1 à 2% van de bevolking, maar het aantal slachtoffers heeft tegenwoordig toch de neiging om te stijgen. Wat is er aan de hand? Welke zijn de oorzaken van de stijging van het aantal mensen met lithiasis?

• 1) De hoeveelheid drank is een bepalende factor voor lithiasis
• 2) De aard van onze voeding

1) De hoeveelheid drank is een bepalende factor voor lithiasis

Uitdroging speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van stenen, omdat de vorming ervan te wijten is aan een samenvoeging van kristallen. Omgekeerd nu, door veel en regelmatig te drinken, kan men de kristallisatie in de galblaas, de nieren en de urinewegen beperken. In landen met een gematigd klimaat, verhoogt dus het risico om stenen te ontwikkelen aanzienlijk tijdens periodes met hoge temperaturen of wanneer de mensen reizen naar warme landen. Op dezelfde manier, lopen sommige beroepscategorieën meer risico (koks, zeelui, metaalgieters, enz.), aangezien die mensen meer blootgesteld worden aan uitdroging. Ook mensen met sommige stresserende activiteiten lopen meer risico, omdat hun voeding onevenwichtig samengesteld is en omdat ze (veel) te weinig drinken.

2) De aard van onze voeding

Er is een duidelijk verband tussen de frequentie van steenvorming en de aard van onze voeding.
Eerst herinneren we u eraan dat er verschillende soorten stenen zijn, naargelang de samenstelling ervan: stenen samengesteld uit calciumoxalaat (80% van de stenen), uit calciumfosfaat, uit magnesiumammoniumfosfaat en uit urinezuur.
Hoe meer deze stoffen aanwezig zijn, hoe groter de kristallisatie. Sommige risicofactoren zijn vanzelfsprekend: een te grote aanvoer van oxalaten (pompelmoessap, fruitsap in brik, cola, thee, koffie, chocolade…), purine (vlees) en calcium (door een te grote consumptie van zuivelproducten of vitamine D, of omwille van sommige aandoeningen, zoals hyperparathyroïdie, corticotherapie, overmatige productie van calcium door de nieren, enz.).
Wat galstenen betreft, veroorzaakt een voeding rijk aan eenvoudige suikers, vet en calorieën, en arm aan vezels een zeker overgewicht, dat een risicofactor is voor steenvorming.
Tegen nierstenen, houdt een voeding arm aan fruit en groenten een zeker risico in, omdat deze producten de uitscheiding van citraat bevorderen. Citraat is een krachtige inhibitor van de kristallisatie van zouten in de urinewegen.
En tot slot, stenen samengesteld uit urinezuur of cystine hebben te maken met de zuurtegraad van de urine die afhankelijk is van wat men eet en drinkt.

Het zal nu wel duidelijk zijn dat men de hele dag veel en regelmatig moet drinken als men steenvorming wil vermijden. Het is bovendien ook belangrijk niet te overdrijven met sommige aspecten van onze moderne voeding: vlees, koffie, cola, fruitsap, chocolade en calorieën in het algemeen.
Met deze tips kunt u het risico verminderen dat u ooit last zult hebben van steenvorming. De tips helpen bovendien om recidieven te voorkomen.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 28/10/2008

Bronnen: Franse nationale vereniging voor gastro-enterologie (SNFGE); Franse vereniging voor urologie (AFU); ziekenhuisinformatie.