Sport, de sleutel tot een goed humeur?

Hoe meer we bewegen, hoe beter ons moreel! Dat is de conclusie van enkele studies die de invloed van sporten op het humeur hebben onderzocht. Een woordje uitleg.

• Waarom krijgen we van sporten een goed humeur?
• Leve de sport, gedaan met de neerslachtigheid!

Waarom krijgen we van sporten een goed humeur?

Er bestaan verschillende theorieën die het positieve effect van sport op het humeur proberen te verklaren. De bekendste is nog altijd het weldoende effect van het vrijkomen van endorfines. Deze hormonen worden bij inspanningen door het lichaam aangemaakt en hebben een effect dat lijkt op dat van morfine. Ze verzachten pijn en wekken een gevoel van lichte euforie op dat bij atleten bekend staat als "runner's high" (de roes van de loper). Maar dat fenomeen treedt niet alleen op bij het joggen. Elke vorm van lichaamsbeweging is een uitstekende manier om het moreel op te krikken. Uit onderzoek is gebleken dat het endorfinegehalte in het bloed dan stijgt tot soms vijf keer de waarde in rusttoestand. Dat hoge gehalte blijft nog tientallen minuten na de inspanning behouden. Maar wat er in de hersenen gebeurt is iets ingewikkelder. Tot voor kort waren er nog geen harde bewijzen dat er endorfines vrijkwamen in het hart van het centrale zenuwstelsel. Een experiment door een team van Duitse wetenschappers leverde onlangs het bewijs. Neurologen van het ziekenhuis van Bonn spoten in het bloed van tien joggers een radioactieve stof in die zich kan binden aan de hersenreceptoren van de endorfines. Dankzij de technieken van nucleaire beeldvorming konden ze het ontstaan van deze elementen visualiseren en zo direct bewijzen dat er aan het einde van een trainingssessie endorfines in de hersenen drongen.

Leve de sport, gedaan met de neerslachtigheid!

Er zullen na deze ontdekking zeker nog nieuwe volgen. Hopelijk kunnen we dan binnenkort het positieve effect van sport op het humeur beter begrijpen - bij Jan Modaal, maar ook bij depressieve patiënten. Heel wat studies wijzen namelijk op de weldoende effecten ervan in de marge van een medicamenteuze behandeling of van een psychotherapie. Maar dat gebeurt niet alleen door een verhoogde afscheiding van endorfine. De diagnose van een depressie steunt dan wel niet op een 100% onweerlegbare biologische test, maar de staat van permanente neerslachtigheid die een depressie typeert gaat toch vaak gepaard met een ontregelde hersenfunctie en meer bepaald een tekort aan noradrenaline en serotonine. Sporten stimuleert net de productie van deze neurotransmitters. Er zijn allicht nog andere factoren in het spel. Zo’n tien jaar geleden bijvoorbeeld wees het team van professor Attila Szabo (Universiteit van Nottingham) op de aanwezigheid van een kleine hoeveelheid fenylethylamine (PEA) in de hersenen, een stof die cruciaal is voor ons psychisch evenwicht. Uit onderzoek blijkt dat bij de meerderheid van de depressieve patiënten (60%) dat PEA erg laag is en dat een sportsessie volstaat om het gehalte ervan te doen stijgen. Slotsom: het menselijk brein is blijkbaar met verschillende systemen uitgerust om het niveau van problemen waar we in de loop van de dag op botsen nauwgezet te meten en als reactie de productie van deze ‘moleculen van de liefde’ aan te passen. Door het nietsdoen waar veel mensen zich toe veroordeeld voelen raakt de machine ontregeld, en sporten zou die terug in gang helpen krijgen.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer op 17/01/2011