Spataderen: wat we erover moeten weten

Ziekelijke uitzetting van de aders. Komen meestal voor aan de benen maar ook wel in de slokdarm en in de endeldarm.
Spataderen ontstaan waarschijnlijk ten gevolge van verhoogde druk in het bloedvat. Bij overbelasting van de aderwand kan de ader zich door druk verwijden. Op een verwijde plaats is de snelheid van het bloed lager, maar de druk hoger waardoor de zwakke aderwand de neiging heeft nog meer uit te rekken.

Ook als de kleppen in de aderen, die het terugstromen van het bloed verhinderen, zich niet meer sluiten, waardoor sterkere rekking van de vaatwand en grotere druk ontstaat, is een pathologische verandering van de wand het gevolg. Een van nature niet goed sluitende klep kan meewerken aan het ontstaan van spataderen.

De verhoogde druk kan ook ontstaan door belemmering van de aderlijke bloedstroom hogerop, bijvoorbeeld door een gezwel in de bovenbuik, door druk van de groeiende baby bij zwangerschap of door een verstopping (trombose) van een vat.

Langdurig staan kan bevorderlijk zijn voor het ontstaan van spataderen omdat het bloed dan tegen de zwaartekracht in over een lange weg omhoog moet worden gebracht. Geregelde spierbewegingen van de benen bevorderen de doorstroming in de beenaderen.

Soms zijn er weinig klachten of alleen snel moe worden in de benen en krampen en zwelling rond de enkels. Na verloop van tijd kunnen jeuk, huidverkleuringen en ontstekingsprocessen optreden, die kunnen leiden tot het zogenoemde open been.

De behandeling bestaat in het begin uit het dragen van elastische kousen. Indien de diepe aderen intact zijn, is operatieve behandeling mogelijk; hierbij worden of de aderen verwijderd of er wordt een vaatplastiek aangelegd.

Bronnen: Medica Press

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Medische encyclopedie, rubriek Bloed, Bloedsomloop