Slaap bij senioren

Met het ouder worden slaapt men doorgaans minder goed. Verscheidene factoren hebben daar de hand in. Sommige hebben te maken met de veroudering, andere kunnen bijvoorbeeld door de inname van geneesmiddelen worden veroorzaakt.

• Langzame slaap
• REM-slaap

Het is de slaapstructuur die grondige veranderingen ondergaat en niet zozeer de totale slaapduur. We kunnen stellen dat het gaat om korte periodes van slaap, onderbroken door ontwaakperiodes. We zullen hier de voornaamste slaapstadia nog eens op een rij zetten.Een normale slaap kent twee stadia (langzame slaap en REM-slaap) met een totale duur van ongeveer 110 minuten. Gewoonlijk herhalen die zich 4 tot 5 maal in de loop van de nacht.

Langzame slaap

Gedurende de eerste twee of drie kwartieren na het inslapen doen zich vier min of meer diepe slaapstadia voor. Registreren we de hersenactiviteit (elektro-encefalogram), dan merken we dat de optredende golven langzamer lopen dan overdag. Tijdens dit stadium nemen de zogenaamde vitale tekens (lichaamstemperatuur, ademhalingsfrequentie, polsslag en arteriële bloeddruk) af.Specialisten onderscheiden vier stadia van langzame slaap. Het inslapen (stadium 1) duurt slechts zeer kort en kan met hallucinaties gepaard gaan. Daarop volgt stadium 2 en nog later de stadia 3 en 4 die samen de diepe langzame slaap vormen.

• stadium 1: het inslapen. Tijdens dit stadium kan de slaper hallucinaties krijgen. Bij een prikkeling (geluid, licht) op dit ogenblik wordt hij onmiddellijk wakker.
• stadium 2: de slaap wordt dieper. Bij prikkeling zal het wakker worden moeizamer verlopen.
• stadium 3: de slaap verdiept zich en de willekeurige spieren ontspannen zich. In dit stadium doen zich veelvuldig dromen voor.
• stadium 4: de vitale tekens bereiken hun dieptepunt en de motiliteit (bewegingen) van het spijsverteringskanaal neemt sterk toe. De willekeurige spieren zijn ontspannen, maar de normale slaper kan zowat om de 20 minuten van houding veranderen. Ontwaken wordt ontzettend moeilijk. Het is tijdens dit stadium dat enuresis (bedwateren) en slaapwandelen optreden.

Artikel gepubliceerd door Pierre Dewaele, wetenschappelijk journalist op 06/01/2003

Bronnen: Belgian Association for the Study of Sleep