Slaap bij senioren

Gepubliceerd door Pierre Dewaele, wetenschappelijk journalist op 06/01/2003 - 00h00
-A +A

Met het ouder worden slaapt men doorgaans minder goed. Verscheidene factoren hebben daar de hand in. Sommige hebben te maken met de veroudering, andere kunnen bijvoorbeeld door de inname van geneesmiddelen worden veroorzaakt.

Het is de slaapstructuur die grondige veranderingen ondergaat en niet zozeer de totale slaapduur. We kunnen stellen dat het gaat om korte periodes van slaap, onderbroken door ontwaakperiodes. We zullen hier de voornaamste slaapstadia nog eens op een rij zetten.Een normale slaap kent twee stadia (langzame slaap en REM-slaap) met een totale duur van ongeveer 110 minuten. Gewoonlijk herhalen die zich 4 tot 5 maal in de loop van de nacht.

Langzame slaap

Gedurende de eerste twee of drie kwartieren na het inslapen doen zich vier min of meer diepe slaapstadia voor. Registreren we de hersenactiviteit (elektro-encefalogram), dan merken we dat de optredende golven langzamer lopen dan overdag. Tijdens dit stadium nemen de zogenaamde vitale tekens (lichaamstemperatuur, ademhalingsfrequentie, polsslag en arteriële bloeddruk) af.Specialisten onderscheiden vier stadia van langzame slaap. Het inslapen (stadium 1) duurt slechts zeer kort en kan met hallucinaties gepaard gaan. Daarop volgt stadium 2 en nog later de stadia 3 en 4 die samen de diepe langzame slaap vormen.

  • stadium 1: het inslapen. Tijdens dit stadium kan de slaper hallucinaties krijgen. Bij een prikkeling (geluid, licht) op dit ogenblik wordt hij onmiddellijk wakker.
  • stadium 2: de slaap wordt dieper. Bij prikkeling zal het wakker worden moeizamer verlopen.
  • stadium 3: de slaap verdiept zich en de willekeurige spieren ontspannen zich. In dit stadium doen zich veelvuldig dromen voor.
  • stadium 4: de vitale tekens bereiken hun dieptepunt en de motiliteit (bewegingen) van het spijsverteringskanaal neemt sterk toe. De willekeurige spieren zijn ontspannen, maar de normale slaper kan zowat om de 20 minuten van houding veranderen. Ontwaken wordt ontzettend moeilijk. Het is tijdens dit stadium dat enuresis (bedwateren) en slaapwandelen optreden.

REM-slaap

Na 90 minuten treedt de REM-slaap in. Het elektro-encefalogram registreert een plotselinge verandering in de golven, die zeer onregelmatig worden. De golven die dan geregistreerd worden, lijken zeer sterk op die in waaktoestand. Vandaar dat ook wel eens van paradoxale slaap gesproken wordt. Meestal echter noemen we dit de REM-slaap (rapid eye movements). De ogen schieten namelijk heen en weer onder de oogleden. De spieren zijn verlamd, zodat we tijdens deze slaap niet kunnen bewegen. In de plaats daarvan komen de bewegingen die we tijdens onze dromen uitvoeren. Het is dus tijdens de REM-slaap dat dromen ontstaan en volgens sommige onderzoekers zouden de oogbewegingen rechtstreeks met de droom in verband staan.

Volgende week zullen we zien welke veranderingen verantwoordelijk zijn voor de slaapstoornissen bij bejaarden.
Gepubliceerd door Pierre Dewaele, wetenschappelijk journalist op 06/01/2003 - 00h00 Belgian Association for the Study of Sleep
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
De slaap en de slaapfasen Geüpdatet op 16/12/2008 - 00h00

Wij brengen een derde van ons leven al slapend door. Het is dan ook belangrijk om een inzicht te hebben in de slaap en om te weten wat de verschillende slaapfasen zijn en hoe de leeftijd de slaap kan veranderen.

Katten: slaapgrage dromers Geüpdatet op 12/09/2006 - 00h00

Katten zijn onvoorwaardelijke siëstafanaten: als ze niet jagen of zich niet wassen, tukken ze! Bovendien zijn het de dieren met de meeste paradoxale slaap, waarin ze ongetwijfeld dromen, jagen, spelen en knuffelen met hun baasje!

Meer artikels