Roken, diabetes en nieren gaan niet goed samen

Eén van de ernstige complicaties van diabetes is terminale nierinsufficiëntie, waardoor de patiënt afhankelijk wordt van de kunstnier. Deze complicatie is het gevolg van twee factoren: uiteraard de bloedsuikerspiegel, maar ook roken.

• Een ziekte die nooit pijn doet

De ernst van de diabetes houdt hoofdzakelijk verband met de complicaties ervan op de microbloedcirculatie. langdurige hyperglycemie (d.w.z. een te hoge bloedsuikerspiegel) tast het hart aan (myocardinfarct), de hersenen (cerebrovasculair accident), de ogen (aantasting van de retina of retinopathie), de voeten (zweervorming) en de nieren (nierinsufficiëntie).Roken heeft niet alleen een rechtstreeks effect op de luchtwegen, maar ook op de microcirculatie van dezelfde organen.Hieruit kunnen we afleiden dat roken en diabetes niet goed samengaan...Deze relatie werd perfect aangetoond voor nierlijden, dat vroeg kan worden opgespoord, in het beginstadium, door dosering van het albumine in de urine (microalbuminurie). De onderzoekers hebben zelfs het type relatie tussen de twee factoren, roken en hyperglycemie, geïdentificeerd. Zo bestaat er een verband tussen de snelheid waarmee nieraantasting optreedt en de controle van de bloedsuikerspiegel. Indien de bloedsuikerspiegel niet onder controle is, treden sneller nierletsels op, en roken versnelt dit fenomeen nog.Met andere woorden, hoe meer de diabetes ontregeld is, hoe schadelijker het effect van tabak...

Een ziekte die nooit pijn doet

Het ergste is dat deze risicofactoren pijnloos zijn, net zoals de complicaties van diabetes. Wat is dan de bijzondere eigenschap van myocardinfarct bij diabetespatiënten? Het verloopt pijnloos. Hetzelfde geldt voor nierinsufficiëntie (absoluut pijnloos), retinopathie, ulcera aan de voeten (pijnloos!).Dit fenomeen kan worden verklaard door het effect van diabetes op het zenuwstelsel en met name de pijnbanen. Want diabetespatiënten vertonen vaak wonden aan de voeten of de benen door gedeeltelijke of volledige ongevoeligheid van de huid. De naaldtest, waarbij men met een naald licht in de voet van de patiënt prikt, kan deze aantasting van de zenuwen aantonen.Met andere woorden, zonder deze test wordt een type 2 diabetes vaak pas vastgesteld als de complicaties van de ziekte optreden.Als men diabetes heeft, moet men dus alles in het werk stellen om deze ziekte onder controle te brengen en men mag dan beslist niet roken: dit is spelen met vuur!

Artikel gepubliceerd door Aanpassing: Pierre Dewaele op 10/02/2002

Bronnen: Scott LJ et al. Diabetes 2001;50:2842-2849