Rode tomaat en lycopeen...

Lycopeen is het belangrijkste pigment in de tomaat. Het is een krachtig antioxidant dat bescherming biedt tegen kanker, hartinfarct of cataract. Het is ook een van de pijlers van de nutricosmetica.

• Gekookte tomaten veel gezonder
• Voedingsbronnen van lycopeen
• Kanker en infarct
• Lycopeen verklaart niet alles

Anders dan andere carotenoïden zit lycopeen slechts in een klein aantal plantaardige producten, vooral in rood fruit en in rode groenten. Tomaten en afgeleide producten (sap, ketchup, tomatensaus, soep) zijn de belangrijkste bronnen van lycopeen. Hier in België wordt lycopeen vooral opgenomen door het eten van rauwe tomaten. Op de tweede plaats komen tomaten in conserven, sauzen en pizza's.

Gekookte tomaten veel gezonder

Chemisch gezien komt lycopeen voor in 2 vormen, de zogeheten cis- en trans-vorm. Als we tomaten eten, krijgen we trans-lycopeen binnen, in plantaardige producten de meest voorkomende van de twee vormen. Maar deze trans-vorm wordt door het lichaam minder goed opgenomen dan de cis-vorm. Het koken van tomaten zou de transformatie van de trans- naar de cisvorm nu net bevorderen.

Ook producten afgeleid van tomaat (saus en puree) leveren ons lichaam meer lycopeen dan rauwe tomaten. De aanwezigheid van vetten (typisch bij pizza's en tomatensaus met kaas en bakolie), de genuttigde dosis en de aanwezigheid van andere carotenoïden zoals bètacaroteen (aanwezig in tomaten en in wortelen -deze laatste worden vaak gebruikt bij de bereiding van tomatensaus of tomatensoep) zorgen voor een nog betere opname van lycopeen in de darmen.

In de praktijk zou dagelijks één portie van een product op basis van tomaten genoeg zijn om te kunnen profiteren van het beschermende effect van lycopeen.

Artikel gepubliceerd door Nicolas Rousseau, diëtist-voedingsdeskundige op 10/04/2007

Bronnen: Porrini M en al, American Society for Nutritional Sciences J. Nutr. 135:2042S-2045S, 2005 Canene-Adams K en al, J. Nutr., 135 : 1226-1230., 2005.