Reumatoïde

Verloop en prognose

Statistische gegevens over het invaliderend aspect van reumatoïde artritis zijn schaars. Recentelijk (1999) is een rapport van een groot revalidatiecentrum in New York verschenen betreffende het ziekteverloop van 250 ongeselecteerde gehospitaliseerde patiënten, die enkel een eenvoudige conservatieve behandeling kregen (bedrust, spalken, pijnstillers).De gemiddelde duur van de ziekte bij follow-up was 9,5 jaar. Bij 15 procent van de patiënten was er remissie op het ogenblik van de follow-up; bij 38 procent was er matige of lichte verbetering; 12,8 procent was stationair en 34 procent was slechter; 15 procent van de patiënten was bed- of stoelgebonden. Men neemt aan dat 20 tot 40 procent van de patiënten met reumatoïde artritis nooit medische hulp vraagt. Studies van grote groepen patiënten met reumatoïde artritis geven wel een algemeen beeld van het natuurlijk verloop van de ziekte, maar geven geen aanwijzing omtrent het verloop dat een bepaald individueel geval zal hebben.De kennis van factoren die een invloed hebben op de prognose hebben is voor de individuele ziekte van belang. Bepaalde factoren, hoewel niet absoluut, kunnen als betrouwbare gids dienen. De tien belangrijkste factoren worden in het onderstaande overzicht vermeld.

• Mannelijke patiënten hebben een betere prognose dan vrouwelijke.
• Een symmetrische aantasting van de gewrichten in het begin heeft een slechtere prognose dan een asymmetrische aantasting.
• Patiënten bij wie de ziekte langer dan één jaar duurt voor hun opname in een ziekenhuis, hebben een slechtere prognose dan die met een kortere ziekteduur.
• De afwezigheid van radiologische bevindingen is een gunstige factor.
• De respons op de behandeling tijdens de hospitalisatie is een goede gids voor de prognose.
• Er is een goede correlatie tussen de reumatoïde artritis-factortiter en de ziekte-activiteit. Patiënten met blijvende positieve titers, vooral wanneer deze hoog zijn, evolueren slechter.
• De aanwezigheid van subcutane noduli en vasculitisverschijnselen wijst op een ernstige graad van de ziekte.
• Reumatoïde artritis en LE-celfenomeen of antinucleaire factor zonder nierafwijkignen hebben geen slechtere prognose dan reumatoïde artritis zonder LE-celfenomeen of antinucleaire factor.
• Secundaire amyloïdose wijst op een slechte prognose.
• Corticosteroïdentherapie leidt tot grotere gewrichtsdestructie en leidt soms tot necrotiserende vasculitis.

Het oude beeld van reuma als een ziekte die onafwendbaar voortschrijdt en niet te stoppen valt, begint langzaam te kantelen. Reumatologen raken meer en meer overtuigd dat de juiste aanpak van reumatoïde artritis eruit bestaat de ziekte zo vroeg mogelijk te diagnosticeren en direct daarna met relatief 'zwaar geschut' te lijf te gaan.Dit laatste betekent een ommekeer in het gebruik van medicijnen bij reuma. Vroeger waren artsen gewoon de behandeling te beginnen met lichte - maar bepaald niet onschuldige - geneesmiddelen. De zwaardere reuma-medicijnen hielden ze achter de hand voor het geval de ziekte zou voortschrijden.Nu neigen de artsen er meer en meer toe die tweede-lijnsgeneesmiddelen meteen in te zetten. Deze gewijzigde aanpak heeft tot doel de schade aan de ontstoken gewrichten zoveel mogelijk te voorkomen.

Behandeling

Bij de behandeling van reumatoïde artritis gaat men uit van drie grondprincipes:- vermindering van pijn;- behandeling van de ontstekingsverschijnselen;- preventie van aantasting van de gewrichten ter voorkoming van het optreden van deformiteiten.De behandeling van pijn wordt niet alleen medicamenteus benaderd (er is een grote scala van pijnstillers), maar allerlei fysiotherapeutische maatregelen kunnen op kortere of langere termijn tot belangrijke verlichting van de pijnklachten leiden. Pas in een relatief laat stadium zullen verschillende typen van operatieve ingrepen worden overwogen.

Bronnen: Medica Press

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Ziekten en aandoeningen, rubriek Bot, Gewricht, Spieren