Radiotherapie en chemotherapie bij borstkanker

Radiotherapie, chemotherapie en hormonale therapie worden gebruikt als aanvulling op chirurgie om de kansen op genezing van kanker te verhogen. Deze behandelingen worden echter niet stelselmatig toegepast: elk geval van borstkanker wordt afzonderlijk beoordeeld.

• Waarom radiotherapie?
• Wat is externe radiotherapie?
• Welke zijn de bijwerkingen van radiotherapie?
• Hoe werkt chemotherapie?
• Wat is chemotherapie?
• Welke zijn de bijwerkingen van chemotherapie?
• Wanneer is een hormonale behandeling aangewezen?

Waarom radiotherapie?

Radiotherapie verkleint het risico op lokaal recidief van de kanker. Na een tumorectomie (operatie waarbij enkel de tumor wordt weggenomen en de borst gespaard blijft) wordt stelselmatig radiotherapie toegepast. Na een mastectomie (verwijderen van de borst) kan radiotherapie worden gegeven, maar dit dient geval per geval te worden bekeken. Radiotherapie is vooral aangewezen bij een grote tumor, als de tumor aan de binnenkant van de borst gelokaliseerd is of als de kankercellen uitgezaaid waren in de lymfeklieren van de oksel. Bij radiotherapie wordt een beperkte zone zoals de borst, de lymfeklieren van de oksel of de wand van de borstkas met röntgenstralen bestraald. Die röntgenstralen vernietigen het DNA dat zich in de kern van de kankercellen bevindt; daardoor kunnen deze zich niet meer vermenigvuldigen en sterven ze af.Er bestaan twee vormen van radiotherapie. "Uitwendige" radiotherapie wordt toegepast met een toestel dat stralen uitzendt op afstand van het lichaam. Bij curietherapie worden radioactieve iridiumdraden rechtstreeks ingebracht in de tumor of op de plaats waar de tumor was vóór die werd verwijderd. Curietherapie wordt onder meer toegepast om een extra dosis te geven ter hoogte van het litteken, een zone waar gemakkelijk een recidief optreedt.

Wat is externe radiotherapie?

Deze behandeling wordt uitgevoerd in een gespecialiseerd centrum, maar de patiënte moet niet worden gehospitaliseerd. Een radiotherapiesessie duurt slechts enkele minuten. Het aantal sessies per week en het totale aantal sessies worden geval per geval bepaald. De radiotherapie wordt doorgaans 2 tot 3 weken na de operatie gestart, als het litteken goed geheeld is.De radiotherapie begint met een "centrage-sessie" om de stralenbundels te regelen. De zone van de tumor moet immers zo nauwkeurig mogelijk worden bestraald zonder de andere delen van het lichaam te bestralen. Men spreekt ook van simulatiesessie. Met een speciale uitwisbare stift worden daarbij merktekens geplaatst om de te bestralen plaatsen en tevens worden dan de gewenste stralendoses bepaald.

Artikel gepubliceerd door Aanpassing: Pierre Dewaele op 13/01/2002

Bronnen: - Nationale liga tegen kanker. Borstkanker. Gids voor vrouwen. Editie 2000. L. Le Moal, A. Fitoussi, Ed. Médicales Bash - Borstkanker. D. Serin. Masson