Pijnlijke menstruatie

Waarom komt dit heel vaak voor bij jonge meisjes en neemt de incidentie met de leeftijd af?

Men heeft geen idee. Men stelt gewoon vast dat de menstruatiepijn vaak na verloop van tijd wegblijft. Vroeger werd gezegd dat de pijn verdween met het huwelijk, omdat meisjes toen nog jong trouwden. Maar nu ze later trouwen, stelt men vast dat het vooral een kwestie van tijd is. Het klopt dat de pijn sneller verdwijnt als de vrouw zwanger wordt, maar de tijd doet ook zijn werk. Maar hoewel primaire dysmenorroe rond de leeftijd van 25-28 jaar meestal overgaat, zijn er vrouwen die er hun hele leven mee blijven kampen, of ze nu een kind baren of niet. Dit fenomeen is echter eerder zeldzaam. De tweede tak van deze ziekte is wat men secundaire dysmenorroe noemt. Deze dysmenorroe is secundair aan een abnormaal gegeven. De grote verantwoordelijke is endometriose: dit zijn kleine stukjes baarmoederslijmvlies die zich op plaatsen bevinden waar ze niet thuishoren, zoals de eierstokken, de eileiders of de ligamenten die de baarmoeder aan de naburige structuren verbinden. Bij elke menstruatie beginnen deze kleine stukjes slijmvlies opnieuw te bloeden in de buik, wat uiterst pijnlijk is. We merken op dat dit ook een oorzaak van steriliteit kan zijn. Endometriose wordt dan ook meestal bij oudere vrouwen vastgesteld, soms bij vrouwen die pijn hebben tijdens de menstruatie maar ook tijdens het vrijen (buikpijn) en er niet in slagen zwanger te worden. Endometriose wordt via coelioscopie gediagnosticeerd. Na de behandeling heeft de vrouw idealiter geen pijn meer tijdens de menstruatie, noch tijdens seksuele betrekkingen en wordt ze snel zwanger. Er zijn ook verschillende soorten menstruatiepijn die rond de leeftijd van 45-50 jaar terugkeren. Meestal gaat het om een specifieke vorm van endometriose die adenomyose wordt genoemd. Dit is een kolonisatie door de endometriose van de baarmoederspier. Tijdens de menstruatie veroorzaakt dit pijn. Adenomyose is dus een veel voorkomende oorzaak van secundaire menstruatiepijn bij vrouwen van 45 tot 50 jaar, voor de menopauze. Welke oplossingen zijn er mogelijk?Menstruatiepijn is een fenomeen dat sociaal gezien banaal is maar wel vervelend is. Als de dysmenorroe secundair blijkt te zijn, zijn er meestal wel oplossingen mogelijk. Maar meestal worden er geen onderzoeken uitgevoerd (echografie, gynaecologisch onderzoek, coelioscopie...) omdat de uitkomst toch negatief zou zijn, wat op een primaire dysmenorroe wijst. Maar als een vrouw al jaren geen pijn meer had en nu opnieuw klachten heeft, ontstaat het vermoeden van endometriose en voert men wel onderzoeken uit.Wat de behandeling betreft, zijn der verschillende mogelijkheden. Aan een jong meisje dat contraceptie nodig heeft, wordt de pil voorgesteld. In 99% van de gevallen zorgt de (klassieke) estroprogestatieve pil ongeacht de dosering namelijk voor een definitieve verdwijning van de pijn. Het werkingsmechanisme is niet duidelijk. Men vermoedt dat omdat als meisjes de pil nemen de menstruatie minder overvloedig is, de contracties om het bloed te verwijderen ook minder intens zijn en dus minder pijn doen. Het lijkt er ook op dat er een ovulatie nodig is om dysmenorroe te ontwikkelen. De pil lijkt bovendien de productie van prostaglandines te inhiberen. In 10% van de overblijvende gevallen worden eerst niet-steroïdale ontstekingsremmers voorgeschreven. Aspirine moet in deze gevallen worden gemeden en paracetamol, die nochtans uitgebreid in deze indicatie wordt gebruikt, lijkt me niet de juiste molecule voor dit probleem. Wanneer niets helpt, maar ook bij jonge meisjes die geen contraceptie wensen te nemen, worden toch onderzoeken uitgevoerd en vindt men soms toch secundaire oorzaken, meestal endometriose.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache en Dr. David Elia, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 07/03/2006