Paracetamol viert zijn 110de verjaardag

Gelukkig toeval

De pijnstillende en koortswerende werking van paracetamol werd ontdekt eind 19de eeuw. In die tijd werden koortswerende middelen (antipyretica) bereid met natuurlijke elementen, zoals wilgen- of kinaschors (waaruit kinine wordt gewonnen). Deze meer dan honderd jaar oude molecule ontstond door gelukkig toeval. Door een verbindingsfout ontdekken twee artsen in 1886 de koortswerende eigenschappen van acetanilide. Vervolgens wordt acetanilide gesynthetiseerd uit aniline, een essentiële molecule in de kleurstoffenindustrie. Anilinederivaten - waaronder fenacetine - zijn in die tijd al bekend en wekken de belangstelling op van de artsen. Zo publiceert de Duitse arts J. von Mehring in 1893 de resultaten van zijn klinische studies over paracetamol. Toch kennen die anilinederivaten niet het succes van aspirine, ook al blijkt paracetamol veiliger te zijn. Ze zijn immers toxisch voor hemoglobine. De ommekeer komt er in 1948-49, wanneer de Amerikaanse onderzoekers B.B. Brodie, F.B. Flinn en A.E. Axelrod ontdekken dat acetanilide en fenacetine door het organisme afgebroken worden in diverse producten, waaronder paracetamol. Vervolgens tonen ze aan dat paracetamol de enige molecule is die pijn en koorts bestrijdt, en dat de andere afbraakproducten de waargenomen toxische effecten veroorzaken. In de tweede helft van de jaren 50 wordt paracetamol op de markt gebracht als geneesmiddel. Het werkt koortswerend en pijnstillend, maar niet ontstekingsremmend, en wordt vaak gebruikt in plaats van aspirine. Paracetamol heeft immers niet de contra-indicaties van aspirine.

Artikel gepubliceerd door Claudine De Kock, gezondheidsjournaliste op 21/10/2003

Bronnen: Persbericht Dolol-instant, Sandipro, oktober 2003.