Organen schenken = leven schenken

Orgaan- en weefseltransplantaties kunnen het leven redden of de levenskwaliteit verhogen van tal van patiënten met ernstige aandoeningen. In België geldt op dat vlak het principe "zwijgen is toestemmen".

• Het solidariteitsbeginsel
• Het wegnemen van organen of weefsels

We kunnen nog tijdens ons leven organen afstaan. Het gaat dan om weefsels die zich spontaan herstellen, zoals bloed, beenmerg of huidfragmenten. Voor vitale organen zoals nieren moet de donor een bloedverwant van de patiënt zijn in de eerste graad (vader, moeder, zoon, dochter, broer, zus). Bij overlijden kunnen alle organen weggenomen worden: hart, lever, longen, hart-longen, pancreas, darmen,…

Het solidariteitsbeginsel

In ons land is de wet van 13 juni 1986 betreffende het wegnemen en transplanteren van organen gebaseerd op het principe van de veronderstelde solidariteit. Dat betekent dat al wie zich tijdens zijn leven niet verzet tegen die wet, verondersteld wordt ermee toe te stemmen dat zijn organen na zijn dood worden weggenomen. De wet voorziet in drie mogelijkheden: - U keurt de wet als zodanig goed: Er wordt van uitgegaan dat u uw toestemming geeft. Als echter overwogen wordt om organen weg te nemen, kunnen bloedverwanten in de eerste graad en uw partner zich daartegen verzetten. Vandaar dat u uw familieleden beter duidelijk uw mening te kennen geeft over orgaandonatie. - U wilt uw uitdrukkelijke wil te kennen geven om uw organen af te staan: U moet bij de administratie van uw gemeente een speciaal formulier aanvragen waarin u verduidelijkt dat u na uw overlijden uw organen wilt afstaan. In dat geval kan uw familie zich na uw dood niet verzetten tegen uw wil. - U wilt uw organen niet afstaan: Wilt u niet dat na uw dood uw organen of weefsels weggenomen worden, dan moet u bij de administratie van uw gemeente een speciaal formulier aanvragen waarin u duidelijk verklaart dat u zich tegen elke orgaandonatie verzet. In dat geval kan uw familie geen toestemming geven om uw organen te laten wegnemen. In de twee laatste gevallen geeft uw gemeente uw wilsbeschikking door aan een centrale gegevensbank (Rijksregister) bij het ministerie van Volksgezondheid. Dat register moet verplicht geraadpleegd worden wanneer overwogen wordt om organen of weefsels weg te nemen.

Artikel gepubliceerd door Claudine De Kock, gezondheidsjournaliste op 16/03/2004

Bronnen: www.transplant.org, website van Eurotransplant International Foundation Gemeenteadministratie van Morlanwelz