Opgelet voor muggenallergie!

Met de chikungunya-epidemie die momenteel woedt op La Réunion en de naburige eilanden is er veel te doen rond muggen. Minder bekend is de muggenbeetallergie. Dr. Etienne Bidat*, kinderlongarts en allergoloog, geeft antwoord op onze vragen.

• Kunnen muggen naast de grote tropische ziekten (knokkelkoorts, malaria, chikungunya) nog andere aandoeningen overdragen?
• e-gezondheid: Hoe kun je een normale reactie onderscheiden van een pathologische?
• e-gezondheid: Zijn er spoedgevallen?
• e-gezondheid: Bestaan er preventiemaatregelen?

Kunnen muggen naast de grote tropische ziekten (knokkelkoorts, malaria, chikungunya) nog andere aandoeningen overdragen?

Dr. Etienne Bidat: Er bestaan onmiddellijke allergische reacties op muggenbeten, vooral in landen met veel muggen. Meestal gaat het om "uitgebreide lokale reacties", met een papel (bobbeltje, een letsel zoals bij een netelsteek) die 3 tot 12 cm groot kan worden en vaak pas na meer dan 24 uur verdwijnt. In het begin is die reactie moeilijk te onderscheiden van een louter histaminisch verschijnsel als gevolg van een normale toxische reactie. Wel is de jeuk heviger en hardnekkiger, en kan hij dagenlang aanhouden. Er kan zich een oedeem vormen rond de papel dat zeer volumineus kan zijn, vooral bij een steek op het gezicht. In zeldzame gevallen zijn anafylactische reacties mogelijk. Bij volwassenen zijn er gevallen van veralgemeende netelroos beschreven, naast bronchospasmen en anafylactische shock. Naast die onmiddellijke allergische reacties bestaan er ook vertraagde reacties. De papels zijn dan harder, jeuken zeer hevig en zijn soms bloederig, bulleus (met blazen op) of necrotisch. Deze reacties kunnen dagen of zelfs weken aanhouden. Bij kinderen komt vaak prurigo voor (hevig jeukende uitslag met kleine, roodachtige uitsteeksels waarop zich blaasjes vormen), met aanhoudende letsels die vaak ontaarden in eczeem of waarop zich door het krabben een infectie ent. Daarnaast zijn nog andere reacties beschreven die moeilijk te klasseren zijn (van het type Arthus-fenomeen of het syndroom van Skeeter). Er zijn ook gemengde vormen mogelijk waarbij er zich onmiddellijk een papel vormt, gevolgd door een chronisch letsel. Een ander klassiek verschijnsel tot slot is een reactivatie van vroegere beetplaatsen bij een nieuwe steek, die dan opnieuw beginnen te jeuken.

e-gezondheid: Hoe kun je een normale reactie onderscheiden van een pathologische?

Dr. Etienne Bidat: De normale reactie na een beet is lokaal en histaminisch. Ze wordt veroorzaakt door het vrijkomen van vasoactieve mediatoren, via een rechtstreeks effect van bepaalde bestanddelen in het speeksel van de mug, los van de aanwezigheid van allergische antilichamen. De patiënt krijgt onmiddellijk jeuk die gepaard gaat met een bobbel en met erytheem: de zogenaamde trias van Lewis. De bobbel is gewoonlijk niet al te groot en verdwijnt al na een paar uur.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 21/03/2006

Bronnen: Feuillet-Dassonval C. et coll., Archives de pédiatrie, 13 : 93-9, 2006.