Opgelet voor het hoofd!

Boksen, voetbal, rugby: stuk voor stuk sporten waar hoofdletsels schering en inslag zijn. Zonder de vele valpartijen te vergeten tijdens het skiën, rolleren of fietsen. Op de duur kunnen die schokken schadelijke gevolgen hebben.

• Ter nagedachtenis van Agostinho

Onze hersenen slaan de trauma's die ze ondergaan, op in het geheugen. De natuur is zich trouwens volop bewust van dat gevaar, want ze heeft er alles aan gedaan om ons brein zo goed mogelijk te beveiligen. Net als bij fietshelmen zijn onze hersenen vrij goed beschermd door de combinatie van een soepele laag - de hersenvliezen - en een harde laag, de hersenpan. Toch blijven ze kwetsbaar wanneer het hoofd abrupt tegen een obstakel aanbotst. Doordat ze niet kunnen bewegen, stoten ze tegen de botwanden, waardoor telkens enkele duizenden cellen afsterven. Op zich is dat geen drama, want de ter ziele gegane neuronen vormen slechts een minuscule fractie van de in totaal 100 tot 300 miljard die we bij onze geboorte meekrijgen. Zelfs als we niet sporten, verliezen we er elke dag duizenden. Bovendien verliezen de hersenen tijdens ons leven zo'n 10 % van hun gewicht zonder dat dit onze intellectuele vermogens aantast.

De problemen ontstaan als we herhaalde klappen op ons hoofd krijgen. Alle weefsels worden kwetsbaar, en het vernietigingsproces neemt een abnormale omvang aan. Gevolg: een aantasting van de gevoelsorganen en een achteruitgang van de algemene cognitieve functies of het geheugen. Een klassiek voorbeeld: je gaat een kamer binnen, maar plots ben je totaal vergeten wat je daar bent komen doen. Ook de kans op vroegtijdige ziekten neemt toe. Zo kreeg bokser Mohammed Ali al Parkinson voor zijn vijftigste.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist op 18/10/2005