Onze zomerreeks : Vliegtuigreis: bewegen!

Reizen zonder te bewegen kan een ernstig gevaar inhouden voor de gezondheid…

• Alle transportmiddelen zijn erbij betrokken

Meer dan 5 uur blijven zitten - in alle omstandigheden -, houdt steeds een risico in: het risico van vorming van een bloedstolsel (trombose) in een ader van de benen. De belangrijkste verwikkeling daarvan is een longembolie (LE), als het bloedstolsel naar de longen gaat. Een longembolie kan zeer ernstig zijn en fataal aflopen. Bloedstolsels kunnen ook overgaan in de algemene bloedsomloop en bijv. een hersentrombose veroorzaken.

Alle transportmiddelen zijn erbij betrokken

Het probleem is aan het licht gekomen tijdens vliegtuigreizen in economy class. Maar een lange trek zonder de benen voldoende te bewegen, is steeds een risicofactor. Het fameuze „economy class syndroom" dekt dus niet de hele lading.De trombose kan zich manifesteren bij het verlaten van de luchthaven, maar ook enkele uren tot dagen later.Gelukkig kunnen dergelijke problemen worden voorkomen.Sommige mensen lopen echter meer risico dan andere. De onderstaande tabel toont de verschillende risicosituaties.

Risico	Diepe veneuze trombose (DVT) en longembolie (LE)	Incidentie	Mortaliteit
Laag	Leeftijd lager dan 40 jaar en kleine ingreep (minder dan 30 min.), bedlegerigheid meer dan 3 dagen, zwangerschap	1‰	lager dan 1%
Matig	Leeftijd hoger dan 40 jaar, leeftijd lager dan 40 jaar en zware ingreep, antecedenten van DVT/LE, kanker, orale anticonceptiva, gips aan het been, hartinsufficiëntie, hartinfarct.	10-50%	lager dan 1%
Hoog	Leeftijd hoger dan 60 jaar en zware ingreep, antecedenten van DVT/LE, beroerte, kanker, verhoogde stolbaarheid van het bloed	10-40%	1-5%

Alle cardiovasculaire risicofactoren (roken, obesitas, enz.) dragen bij tot de vorming van bloedstolsels.Iedereen die een lange reis onderneemt, zou:

• Om het uur enkele minuten moeten stappen om de bloedsomloop in de benen te verbeteren. Het is dan ook beter geen slaapmiddel te nemen. Als u niet kan stappen, kan u ook de voeten buigen, strekken en ronddraaien.
• Draag geen spannende kledij; dat vertraagt de bloedsomloop.
• Drink water. Uitdroging (of deshydratatie) is een verergerende factor. Alcohol wordt stellig afgeraden.
• Neem een lage dosis Aspirine®, als er geen contra-indicatie bestaat en op medisch advies.
• In geval van bekende veneuze insufficiëntie kan de huisarts ook flebotonica in hoge dosis aanraden. Spreek er in alle geval over met uw arts.

Artikel gepubliceerd door Pierre Dewaele op 31/07/2002

Bronnen: Raadgevingen voor de gezondheid van reizigers (Instituut voor Tropische Geneeskunde) ed MediMedia 2002. Gezondheidspaspoort 2002-2003 Vraag Gezondheid.