Ontkenning van de werkelijkheid

Gepubliceerd door Dr. Catherine Solano, seksuologe, bewerkt door G. Leroy, gezondheidsjournalist op 17/01/2006 - 00h00
-A +A

Van ontkenning van de werkelijkheid is sprake als de realiteit zo beangstigend is dat we ze weigeren onder ogen te zien. In feite kúnnen we dat echter niet omdat ze te pijnlijk of te moeilijk te aanvaarden is.

PUB

Een zeer concreet voorbeeld daarvan in de geneeskunde is zwangerschapsontkenning, waarbij de zwangere vrouw niet beseft dat ze een kind verwacht. Het kan daarbij om een gedeeltelijke ontkenning gaan, die slechts een deel van de zwangerschap duurt, maar ook om een volledige, die aanhoudt tot aan de bevalling. Zo bevallen sommige vrouwen alleen, zonder zich er ooit van bewust te zijn geweest dat ze zwanger waren. Dat heeft niets te maken met intellectuele beperkingen: het gaat om vrouwen die de signalen van hun lichaam niet hebben gevat. Dat kan in alle lagen van de samenleving voorkomen, ook bij vrouwen die al moeder zijn. Wat het meest verbaast bij vrouwen die hun zwangerschap ontkennen, is dat ze vaak geen enkel symptoom ondervinden: hun buik wordt niet dikker, hun borsten zwellen niet op, ze hebben geen last van misselijkheid, … Hun lichaam volgt met andere woorden de boodschap die hun geest uitstuurt: "Ik ben niet zwanger". De oorzaak van die verrassende reactie is de enorme angst die de zwangerschap zou veroorzaken. De hersenen reageren alsof ze de realiteit niet kunnen aanvaarden. Er bestaan ook andere beschermende ontkenningsmechanismen, bij ziekte bijvoorbeeld. De boodschap is zo vreselijk dat de patiënt er doof voor lijkt. Nog frequenter is de ontkenning van ontrouw: "Iedereen wist het, behalve de betrokkene zelf, die deed alsof zijn neus bloedde". Als we de realiteit niet onder ogen willen zien, slaagt een deel van onze hersenen erin om ze te verdringen. Het gaat hier niet om een bewuste strategie, maar om een soort verdedigingsreflex tegenover schijnbaar ondraaglijke angst. Vandaar dat ontkenning van de werkelijkheid als een afweermechanisme tegen angst wordt beschouwd. Daarom is het niet goed om die ontkenning te willen doorbreken zonder de volgende vraag te stellen: "Waartegen beschermt ze die persoon precies? Wat is de onderliggende angst die hem of haar blind maakt?". In extreme gevallen kan dit proces zelfs tot een psychose leiden, dus een geestelijke stoornis. Iemand kan de wereld zoals ze is, afwijzen en een eigen, parallelle wereld opbouwen. De meeste ontkenningen hangen echter specifiek samen met onze zwakheden en kwetsbaarheden.

Gepubliceerd door Dr. Catherine Solano, seksuologe, bewerkt door G. Leroy, gezondheidsjournalist op 17/01/2006 - 00h00
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Vermijdingsgedrag, een afweermechanisme... Geüpdatet op 23/03/2009 - 00h00

Om ons te verdedigen tegen angstgevoelens, kunnen we beroep doen op verschillende min of meer doeltreffende strategieën. Eén ervan is vermijdingsgedrag, dat zeer veel voorkomt...

Afweermechanismen Geüpdatet op 02/03/2009 - 00h00

Angst is een zeer onaangename, in sommige gevallen zelfs ondraaglijke gewaarwording. Mensen hebben dan ook de neiging om methodes te ontwikkelen die het hen mogelijk moeten maken deze angst te verdragen en gemakkelijker te boven te komen. Die methode...

Veel migrainepatiënten laten zich niet behandelen Geüpdatet op 20/12/2005 - 00h00

Migraine kan vreselijk pijnlijk zijn en soms dagenlang duren. Voor de patiënt zit er dan weinig anders op dan in het donker liggen afwachten tot de pijn overgaat. Toch hebben veel patiënten liever stoïcijns hun pijn te dragen dan zich doeltreffend te...

Meer artikels