Onregelmatige werkuren: welke gezondheidsrisico's?

Verple(e)g(st)ers, bewakers, horecapersoneel, luchthavencontroleurs enz. werken vaak op onregelmatige uren, soms zelfs 's nachts. Ziehier de gevolgen voor de gezondheid en enkele te volgen adviezen.

Een onregelmatig werkritme verstoort ongetwijfeld het levensritme (slapen, eten, gezinsleven, ontspanning enz.), maar kan ook negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid.
Normaal gezien leven we volgens een vast, harmonieus bioritme: overdag werken en 's nachts slapen. Wanneer dat ritme verandert, wordt onze slaap verstoord. Waarom?

de slaapduur is altijd korter dan 1 à 2 uur,

de slaap wordt geregeld onderbroken, omdat zijn ritme verstoord wordt door hongergevoel en maagsecreties,

licht en lawaai zijn verstorende factoren,

in tegenstelling tot wat we zouden kunnen denken, wordt ons bioritme niet omgekeerd: zelfs na een aanpassingstijd is er geen 'gewenning', maar treedt er geleidelijk 'intolerantie' op voor nachtwerk, vooral bij 45-plussers.

Wat zijn de gevolgen voor de gezondheid?

maag- en darmstoornissen (constipatie, diarree).

zenuwstoornissen die zich kunnen uiten in energietekort, slapeloosheid, slaperigheid of stemmingsstoornissen (agressiviteit of depressie),

concentratie- en motivatiestoornissen, verminderde reactietijd, kortom, verstoorde mentale of fysieke waakzaamheid. Dat verhoogt de kans op werkongevallen.
Lijdt u aan lichte, matige of zware slapeloosheid?
Drie strategische stappen om slaapproblemen te overwinnen
Slapeloosheid: cognitieve gedragstherapieën zijn doeltreffend
Agressiviteit is niet altijd negatief
Een pak voor de broek verhoogt de agressiviteit
Zou te veel snoepen bij kinderen agressiviteit opwekken?
Mannen kunnen hongergevoel beter onderdrukken
Natuurlijke tussendoortjes
Ik heb altijd honger om 11 uur. Wat moet ik doen?

Reële gevolgen dus. Maar wat kunnen we concreet doen aan dit probleem? Een arts raadplegen is en blijft de beste oplossing, maar ook de volgende tips kunnen helpen:

U werkt op onregelmatige tijdstippen?

Doe regelmatig een dutje: installeer u comfortabel op een rustige plek en in het halfdonker, en ontspan u. Normaal gezien is een kwartiertje voldoende. Hebt u echter een korte nacht gehad, slaap dan gerust 2 uur. Kunt u niet inslapen, raak dan niet in paniek: u zult in elk geval gerust hebben, en ook dat is bijzonder heilzaam...

Eet op vaste tijdstippen: neem drie volwaardige maaltijden per dag en vermijd alcohol en cafeïne.

U staat vóór 5 u. op?

Neem de avond voordien een lichte maaltijd

Maak geen lawaai als u opstaat: vergeet uw omgeving niet

Eet een hapje vóór u vertrekt (melk, brood, boter en confituur)

U wordt rond 9 u. slaperig op het werk? Las dan een pauze in en neem een stevig ontbijt.

Doe een dutje.

U werkt 's nachts?

Doe de avond voordien een siësta

Werk in een goed verlicht lokaal

Wordt u rond 3 u. 's ochtends slaperig, eet dan een hapje (brood, ham, banaan)

Slaap 's ochtends: ga zo vroeg mogelijk slapen, op een rustige plaats en in het halfduister, en probeer spontaan wakker te worden.
Geen alcohol buiten de maaltijden !
Overgewicht: niet knabbelen tussen de maaltijden door
Diabetici: veel lachen tijdens de maaltijden!

Catherine Rasse, medisch journaliste
22/04/2003
Publicatie " Vous travaillez à des horaires irréguliers " (" Werken op onregelmatige uren ") van het CIMP (Comité Interprovincial de Médecine Préventive) (Interprovinciaal Comité voor Preventieve Geneeskunde).

• Stuur dit artikel naar een vriend
• Print dit artikel
• Schrijf je in op de nieuwsbrief