Ondervoeding bij bejaarden: hou uw maten in het oog

Gewichtsverlies bij bejaarden wordt vaak als een normaal en onvermijdelijk gevolg gezien van het ouder worden. Het fenomeen is in werkelijkheid veel ingewikkelder en ondervoeding is een plaag die men moet leren herkennen. Je hebt slechts een paar zaken nodig om het te kunnen: een goede zin voor observatie, een weegschaal en… een lintmeter!

• Gevangen tussen eetlust en spierverlies...
• Wegen, meten, ondervragen !

Ondervoeding komt heel vaak voor bij de bejaarde bevolking. 10 % van de groep mensen ouder dan 80 die thuis wonen en 50 % van de groep mensen ouder dan 80 die in een ziekenhuis of in een tehuis wonen worden erdoor getroffen. Het gebeurt echter snel dat men in een toestand terechtkomt waarbij de gevolgen bijna altijd dramatisch zijn, soms zelfs dodelijk.

Gevangen tussen eetlust en spierverlies...

Ouderdom heeft zowel uitwerkingen op het eetgedrag als een ontegensprekelijke invloed op de werking van het spijsverteringsstelsel, dat is zeker. Er zijn problemen op elk niveau: verlies van smaak, reuk, aftakeling van de verteringsfuncties en een gevoel van verzadiging dat sneller optreedt. Dat verklaart ook het opduiken van een zogenaamde fysiologische vorm van anorexia. Daarom kan tijd niet de enige oorzaak zijn voor de ondervoeding, want die is altijd pathologisch.Het is een verstrengeling van meerdere oorzaken (opeenstapeling van ziektes, gecombineerd gebruik van geneesmiddelen, het verdwijnen van fysieke capaciteiten, slechte voeding, sociaal isolement enz.), die een milde vorm van anorexia verergert en leidt tot spierverlies.Een lichaam dat ondervoed is, kan bepaalde proteïnes niet meer aanmaken. Het put dan uit zijn eigen reserves: de spieren. Welnu, het gewicht van de spiermassa vermindert bij mensen reeds met de helft tussen hun twintigste en tachtigste verjaardag. Als men niet eet naar behoefte, wordt de spierconsumptie nog groter als men moet vechten tegen een acute of een chronische ziekte. Minder spieren betekent meer moeilijkheden om te bewegen en het begin van complicaties, om te beginnen het feit dat men afhankelijker wordt.

Artikel gepubliceerd door Dr. Stéphanie Lehmann op 13/05/2003

Bronnen: CONSTANS T., Dénutrition des personnes âgées. La revue du Praticien, 2003; 53: 275-279.