Neuralgie: wat we erover moeten weten

Publié le 10/04/2003 - 00h00
-A +A

Onder een neuralgie verstaat men een prikkelingsverschijnsel gepaard gaande met pijn van een perifere sensibele zenuw. Het is meestal een heftige pijn, die dikwijls aanvalsgewijs voorkomt in het verloop van een of meer zenuwen, waarbij geen morfologische veranderingen waarneembaar zijn.

Inleiding

Een neuralgie heeft de volgende kenmerken:

  • Heftige pijn in het verzorgings- of innervatiegebied van de perifere zenuw. De pijn heeft een stekend of snijdend karakter en is veelal intermitterend van aard.
  • De zenuw is in zijn verloop drukgevoelig; bij drukken op bepaalde plaatsen treedt een duidelijke uitstralende pijn op.
  • De sensibiliteit in het innervatiegebied van de perifere zenuw is weinig veranderd. Soms is een hypesthesie gecombineerd met een paresthesie waarneembaar, soms een hyperesthesie, en combinaties komen voor.Een aantal predisponerende factoren speelt een rol bij de ontstaanswijze van een neuralgie. Tot de belangrijkste factoren worden gerekend:
  • de leeftijd (neuralgieën worden meestal waargenomen op middelbare of nog hogere leeftijd);
  • constitutionele factoren;
  • lokale factoren, waaronder plaatselijke afkoeling van de zenuw of compressie door druk van buitenaf;
  • een psychogene factor; bij een vrijwel identieke lokale factor klaagt de ene patiënt wel en de andere niet over pijn in het innervatiegebied van de sensibele zenuw

Brachialgie

Onder een brachialgie verstaat men een prikkelingstoestand die aanvalsgewijs optreedt in een of meer zenuwen die afkomstig zijn van de plexus brachialis (de armzenuwvlecht van waaruit onder andere alle armspieren verzorgd worden). SymptomenHoewel de oorzaak van zeer verschillende aard kan zijn - er kunnen zowel ziekteprocessen van de halswervels (arthrosis deformans) als aandoeningen in het nek- en schoudergebied een rol spelen - kan men meestal een aantal algemene symptomen waarnemen:

  • uitstralende pijn vanuit de nek of de schouder naar de arm, die min of meer aanvalsgewijs optreedt;
  • de uitstralende pijn betreft meestal een bepaald innervatiegebied en komt dus niet diffuus voor;
  • paresthesieën in de vingertoppen;
  • zelden motorische uitvalsverschijnselen; deze treden overigens wel op als er sprake is van een ontstekingsproces van de zenuwen.
OorzakenDe oorzaken heeft men ingedeeld in een aantal groepen, waarbij als centrale oorzakelijke factor vaak compressie van een of meer zenuwen een rol speelt.Men onderscheidt drie hoofdgroepen oorzaken:
  • Een afwijking van de wervels, tussenwervelschijven of de achterwortels van de ruggenmergszenuwen die bijdraagt tot het ontstaan van de plexus brachialis.
  • Ziektebeelden die het gevolg zijn van een aandoening van de plexus brachialis zelf.
  • Ziekteprocessen uitgaande van de perifere zenuw zelf of de directe omgeving hiervan.
Oorzaak in wervelkolomDe belangrijkste aandoening in deze categorie is de hernia van een tussenwervelschijf (hernia nuclei pulposi) en de cervicale spondylose.Een hernia kan voorkomen tussen de vijfde en de zesde en tussen de zesde en zevende halswervel. Hierbij is kenmerkend dat de brachialgie verergert bij het draaien van het hoofd naar de andere zijde.Arthrosis deformans van de cervicale wervels (spondylosis cervicalis) is eveneens een veel voorkomende oorzaak. Hierbij treedt de brachialgie op in de vorm van een wortelsyndroom, meestal ten gevolge van een vernauwing van de foramina intervertebralia.Als bijzonder kenmerk worden pijnlijke drukpunten gevonden bij de halswervels, even boven het sleutelbeen en in de oksel. In veel gevallen ziet men ook myalgische pijn. Bij deze nekaandoeningen wordt de pijn ingedeeld in neuralgisch (van de zenuwen afkomstig) en myalgisch (van de spieren afkomstig), al naar gelang een deel van de zenuwwortels dat erbij betrokken is.Irritatie van de achterwortel veroorzaakt neuralgische pijn, terwijl myalgische pijn wordt veroorzaakt door irritatie van de voorwortel of het motorische deel van de ruggenmergszenuw. Het gebied waaraan de pijn wordt toegeschreven en waar dofheid en tinteling wordt gevoeld is proximaal gelokaliseerd op verschillende hoogten van de halswervels.Het specifieke mechanisme van zenuwirritatie dat pijn veroorzaakt is nog niet helemaal begrepen. Verandering (beweging) is essentieel voor een irritatie van een zenuw om pijn te veroorzaken; als de druk niet verandert treedt er daarom geen pijn op of houdt de pijn niet aan.Als dit concept van de oorzaak van pijn juist is, kan een grondbeginsel voor de behandeling worden gespecificeerd. Tractie op een zenuw wordt beschouwd als een pijnveroorzakende stimulus.Het mechanisme van de pijn is, naar men veronderstelt, dat rek van de zenuw ook het harde hersenvlies (dura mater) van de zenuw uitrekt en daarbij de bloedcirculatie vermindert en de daaropvolgende ischemie van de zenuw de pijn veroorzaakt.Ongeacht het exacte mechanisme dat de pijn veroorzaakt, is het duidelijk dat er van prikkeling van de zenuw sprake moet zijn. Als druk de prikkeling veroorzaakt moet deze acuut en intermitterend zijn. Verder is het van belang dat de zenuw ingesloten moet zijn en niet in staat aan de inwerking van de prikkeling te ontsnappen. Oorzaak in plexusBelangrijke voorbeelden hiervan zijn de aandoening die veroorzaakt wordt door rek van de plexus brachialis en verder de halsrib en het scalenussyndroom.Bij een echte halsrib vindt men sensibele en motorische uitval in het gebied van de nervus medianus of de nervus ulnaris of beide. Bij het scalenussyndroom vindt men min of meer analoge klachten, maar is eerder verdikking van een van de scalenusspieren Oorzaak.Men ziet bij deze aandoeningen de volgende symptomen:- doofheid en tinteling in de arm, hand en vingers;- verminderde gevoeligheid,- zwakte van vingerbeweging;- vaak na enige tijd verminderde kracht in arm en hand.De pijn wordt gewoonlijk omschreven als een diepe, zeurende, vage pijn in arm en hand.Al deze symptomen treden op in de vroege ochtenduren en maken de patiënt wakker, of ze komen op na langdurig zitten of na lange tijd zittend werk te hebben verricht. Andere lichamelijke klachten zijn gewoonlijk minimaal of ontbreken.De klachten zijn vaak subjectief en het onderzoek strekt zich uit tot het reproduceren van de symptomen bij bepaalde bewegingen en houdingen.Een belangrijk en relatief eenvoudig onderzoek is de Adson-test. Deze bestaat uit rotatie van het hoofd naar de kant van de symptomen, het hoofd achteroverbuigen, het strekken van de arm, diep ademhalen en het verdwijnen van de polsslag in die arm en het reproduceren van de symptomen waarover de patiënt klaagt.Het mechanisme dat deze symptomen veroorzaakt en dat bij de test wordt gereproduceerd is als volgt: de musculus scalenus anterior ontspringt aan het dwarsuitsteeksel van de derde tot de zesde halswervel.De vezels van die spier komen samen in een brede band aan de bovenrand van de eerste rib nabij het borstbeen. De arteria subclavia en de plexus brachialis lopen over de rib en vormen een hoek.De Adsontest bewerkstelligt theoretisch de contractie van de musculus anterior en vernauwt de hoek (door draaiing en strekking) en tilt de rib op (door diep ademhalen), omdat de musculus scalenus anterior een hulpademhalingsspier is. Het effect op de vaatzenuwstreng betreft dan tractie en meestal compressie.Waarom deze symptomen zich voordoen (gewoonlijk op latere leeftijd) is onbekend. Hypertonie van de musculi scaleni kan het gevolg zijn van vermoeidheid door ongewone inspanning of lichamelijke activiteiten.Een trauma door een ongeval waarbij de nek krachtig voor- en achterovergebogen werd kan ook de oorzaak zijn. Een essentiële houdingsverandering door een ziekte, een emotionele spanning of een werkperiode onder stress kan de tonus van deze spieren beïnvloeden.Vaak vindt men echter geen etiologische factor. Oorzaak in perifere zenuwenEen neuritis van de plexus brachialis komt betrekkelijk weinig voor. Het begin is acuut met folterende pijn in de schouder en langs de arm omlaag. Vaak komt ook zwakte van arm- en handspieren voor en in een vroeg stadium kunnen een of meer perifere zenuwen getroffen zijn. Gewoonlijk komt ook dofheid voor. Omdat de ontsteking op het plexusniveau ligt kunnen de symptomen een of alle wortels van de plexus betreffen.Men vindt nogal eens een brachialgie bij bepaalde schouderaandoeningen (PHS, periarthitis humeroscapularis) en aandoeningen van spieren in het nek- en schoudergebied.Soms ook kan een aandoening van de spieren overgrijpen op de plexus (een voorbeeld hiervan is de reumatishe brachialgie, waarbij in het begin sprake is van een spieraandoening - reumatische myositis - en waarbij in een latere fase ook de zenuwen worden aangedaan. TherapieDe behandeling zal zich in veel gevallen richten op verbetering van de beweeglijkheid en verbetering van de houding door vermindering van de cervicale lordose.Dit kan door verschillende fysiotherapeutische methoden geschieden, zoals:- oefeningen;- manuele tractie;- spierontspannende oefeningen;- houdingstraining.Slechts in een klein percentage van de gevallen zal men vanwege ernstige brachialgie zijn toevlucht nemen tot een operatieve ingreep. Een indicatie voor operatief ingrijpen zal zorgvuldig moeten worden overwogen en geldt uitsluitend als laatste toevlucht:- als uitgebreide conservatieve therapie heeft gefaald;- als er ondanks een goede conservatieve behandeling aanwijzingen zijn voor neurologische achteruitgang;- als op den duur tekenen van cervicale pathologie blijven bestaan;- als specialistisch-diagnostische methoden andere pathologische toestanden hebben uitgeschakeld en redelijkerwijs aanwijzingen geven voor nekbeschadiging.

Publié le 10/04/2003 - 00h00
Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Iedereen heeft wel eens lage rugpijn Gepubliceerd op 23/09/2015 - 11h58

Lage rugpijn is geen ziekte, maar een symptoom. Een symptoom dat zeer frequent voorkomt : iedereen heeft ooit wel eens lage rugpijn . Maar veelal is de evolutie gelukkig goedaardig.

Dokter, ik heb vaak pijn in de onderrug Gepubliceerd op 01/10/2012 - 12h35

Pijn in de lage rug of lumbago is een veel voorkomende kwaal door aantasting van de ruggenwervels. Meestal is pijn in de onderrug onschadelijk en verdwijnen de klachten na enkele weken vanzelf. Maar soms gaat de pijn niet weg. Hoe komt dat? Wat zijn...

Waterpokken en zona stammen af van hetzelfde virus Geüpdatet op 14/08/2015 - 11h16

Waterpokken is een van de klassieke kinderziektes. Het kleine broertje ervan dat vooral bij volwassenen voorkomt - zona of gordelroos - is minder bekend. Waterpokken en zona worden nochtans door een en hetzelfde virus veroorzaakt: het VZV of varicell...

Meer artikels