Nervositeit: wat we erover moeten weten

Nervositeit, stress en angst zijn alledaagse verschijnselen. Te grote spanningen in iemands innerlijk kunnen op duizend-en-één manieren naar voren komen en de meest voorkomende zijn wel nervositeit en angst.
Men kan een vaag opgejaagd gevoel hebben. Men kan zich diep eenzaam voelen of men kan bang zijn voor omgaan met andere mensen.

Men kan gauw ruzie hebben of niet met de kinderen kunnen praten. Men leeft langs zijn partner heen. Men kan te erg blozen, zweten, moeilijkheden hebben met de ademhaling, de maag, de rug of veel last hebben van hoofdpijn, hartkloppingen enzovoort.

Nervositeit en stress worden door velen als synoniem beschouwd, hoewel er verschillen in de toepassing van de termen en de verschijnselen aangetoond kunnen worden.

Het begrip stress is in ons taalgebied zo ingeburgerd, dat we het meer gebruiken dan het Nederlandse woord spanning. Stress laat zich niet makkelijk omschrijven. Oververmoeid? Prikkelbaar? Zorgen? Lichamelijk zwak? Slapeloosheid? Nergens zin in? Huilbuien? Woedeaanvallen? Het heeft er allemaal mee te maken.

Men heeft in dit verband een algemene definitie voorgesteld en verstaat dan onder stress: als er zodanige inwerkingen zijn op ons lichaam, van buitenaf, maar ook van binnenuit, dat er een bedreiging bestaat van ons psychologisch evenwicht en de aanpassing aan de omgeving.

Nervositeit en stress worden tegenwoordig ook genoemd als hartrisicofactor. Hoewel plotseling optredende belangrijke stress een hartinfarct kan veroorzaken bij iemand die reeds een vernauwing van de kransslagaders heeft, is nog steeds niet helemaal duidelijk welke bijdrage stress levert aan het ontstaan van de ziekelijke veranderingen in de kransslagaders, welke de grondslag vormen voor beklemming op de borst (angina pectoris) en een hartinfarct.

Bronnen van nervositeit
Nervositeit en stress kunnen in alle beroepen optreden. Natuurlijk is het zo dat in het ene beroep de kans op stress groter is dan in het andere, maar feit is: iedereen kan door stress overvallen worden.
Stress en nervositeit treden niet alleen op als het heel erg druk is op het werk. Ook als het heel rustig is kan stress om de hoek komen kijken.
Of als het werk eentonig is. Een productiemedewerker die dag-in-dag-uit aan de lopende band staat, kan zeker stress 'oplopen'.

Dit onderzoek blijkt dat de combinatie van veeleisend werk zonder veel eigen invloed slopend is. Ook buschauffeurs lopen grote kans in de stress te schieten.

Oorzaken: vandalisme, agressie, krappe tijdschema's.
Stress ontstaat vaak doordat werknemers te veel moeten doen in te weinig tijd. Ook ontstaat stress bij mensen die werk doen dat onder het niveau ligt waarvoor zij zijn opgeleid.

Een uitgebreide enquête heeft uitgewezen dat van de Nederlanders 87 procent denkt dat stress een hartaanval kan veroorzaken. Hartspecialisten denken daar heel anders over. Van hen meent 39 procent dat er bewijzen zijn dat stress kan leiden tot een hartaanval.

Eenvijfde van de bevolking zegt aan sterke spanningen bloot te staan. Vrouwen (26 procent) geven aan veel vaker last van stress te hebben dan mannen (18 procent).

Op het werk geven het gevoel van machteloosheid (31 procent), de relatie met collega's (22 procent) en gebrek aan waardering (22 procent) aanleiding tot stress. Mensen met stress gaan in eerste instantie naar de huisarts (40 procent), anderen zoeken steun bij de partner (24 procent) en bij de familie (8 procent).

De resultaten van een onderzoek bij een aselecte steekproef onder 916 Nederlanders, uitgevoerd door het Instituut voor Sociale Communicatie en Marktonderzoek, zijn samengevat in een viertal tabellen.

De getallen liegen er niet om; er is nogal wat verschil van mening tussen de gewone man en de medische deskundige. Hartspecialisten blijken hun twijfels te hebben over de rol van stress bij hart- en vaatziekten. Dit ligt ten dele aan het feit dat spanningen moeilijk meetbaar zijn en dat het hier om zeer individuele ervaringen gaat.

Bronnen: Medica Press

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Medische encyclopedie, rubriek Hersenen, zenuwen