Musculoskelettale stoornissen: een nieuwe epidemie in de industrielanden?

Het aantal musculoskelettale stoornissen is de voorbije vijftien jaar voortdurend toegenomen. Ze zijn vandaag het grootste gezondheidsprobleem op het werk en de belangrijkste oorzaak van beroepsziektevergoedingen. Deze spier- en gewrichtspijnen in de bovenste ledematen worden aangekondigd als de "nieuwste epidemie" in de industrielanden.

De definitie van musculoskelettale stoornissen is zeer ruim. Ze omvatten namelijk heel wat aandoeningen die gekenmerkt worden door spier- en gewrichtspijn op verschillende plaatsen, maar vooral in de bovenste ledematen: schouders, ellebogen, polsen, handen en vingers, maar soms ook knieën, enkels en voeten. De meest frequente musculoskelettale stoornissen zijn dan ook: lagerugpijn, het carpaaltunnelsyndroom, tendinitis in de schouder, laterale epicondylitis (tenniselleboog), enz. Hun belangrijkste kenmerk is dat ze allemaal te wijten zijn aan herhaalde bewegingen die spieren, pezen, zenuwen of kraakbeen overbelasten. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, wijst de toename van die stoornissen in de industrielanden erop dat de werkomstandigheden de voorbije twintig jaar wel degelijk verslechterd zijn. Sommige risico's mogen dan al verminderd zijn, andere zijn toegenomen door de "productiviteitsrace", zoals de repetitieve taken die in steeds kortere tijd moeten worden uitgevoerd. Deze aandoeningen komen echter niet alleen voor bij werknemers in de landbouw, de bouwsector en de industrie, waar ze blootgesteld worden aan zware lichamelijke belastingen (voedingsindustrie, metallurgie, steen- en zandgroeven, auto-industrie). Ook de dienstensector krijgt het steeds zwaarder te verduren: diensten aan personen, gezondheidszorg, sociale sector, horeca, … Ook bij kantoorbedienden en warenhuiscaissières neemt het aantal "slachtoffers" voortdurend toe. De gevolgen van musculoskelettale stoornissen zijn bijzonder zorgwekkend. Naast de schadelijke gevolgen voor zowel individuen (pijn, hinder op het werk en in het dagelijkse leven, soms blijvende functionele stoornissen, risico op baanverlies, …) als bedrijven is ook de sociaaleconomische kostprijs hoog (gezondheidszorg, dagvergoedingen, enz.).

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 29/11/2005

Bronnen: Bulletin épidémiologique hebdomadaire nr. 44-45/2005, 15 november 2005.