Migraine tijdens de menstruatie

350.000 Belgische vrouwen hebben tijdens de menstruatie last van migraine. De aanvallen kunnen ofwel uitsluitend voorkomen tijdens de maandstonden, ofwel zowel tijdens als erbuiten.

Eigenlijk bestaan er verschillende soorten migraine. Zo is er een duidelijk onderscheid tussen:

• zuivere menstruele migraine, ook wel katameniale migraine genoemd, die uitsluitend optreedt bij het begin van de menstruatie;
• gemengde migraine, d.w.z. zowel tijdens als buiten de maandstonden;
• niet-katameniale migraine, waarbij de aanvallen optreden buiten de maandstonden (tot deze categorie behoren ook migraine met of zonder aura en spanningshoofdpijn).

Uit een recent onderzoek blijkt dat van alle vrouwen met migraine 70 % last heeft van menstruele migraine, waarvan 29 % in zuivere vorm, d.w.z. alleen tijdens de menstruatie. Katameniale aanvallen zijn dan ook zeer frequent en soms erger dan andere vormen van migraine. Hormonale factoren kunnen dus migraine uitlokken, net als:

• bepaalde psychologische gebeurtenissen of toestanden: stress: vermoeidheid, emoties en specifieke tijdstippen (bv. het weekend);
• sommige milieufactoren: helderheid, lichamelijke inspanningen, te weinig of te veel slaap;
• sommige voedingsmiddelen en vooral alcohol.

70 % van alle migraineaanvallen doen zich voor buiten de menstruele cyclus. Volgens de exacte definitie van katameniale migraine treden de aanvallen op twee dagen voor en tot drie dagen na het begin van de maandstonden. Deze migraine verloopt vaak zonder aura, zuiver of gemengd, en zowel duur als intensiteit van de aanvallen variëren. Het precieze mechanisme is nog altijd niet duidelijk, maar waarschijnlijk gaat het om een daling van het oestrogeengehalte in het bloed. Zo blijkt dat vrouwen vaak last hebben van migraine tijdens de zwangerschap, wanneer de oestrogeenspiegel stabiel is. Bij veel vrouwen stoppen de aanvallen vanaf de menopauze of worden ze minder hevig. Orale contraceptie kan een eerste aanval uitlokken of de frequentie en intensiteit van de crisissen beïnvloeden. Deze hormonale hypothese mag er echter niet toe leiden dat vrouwen deze aanvallen als normaal beschouwen en er zich zomaar bij neerleggen. De behandelingen zijn dezelfde als voor andere migraineaanvallen:

• niet-specifieke behandelingen: niet-steroïdale ontstekingsremmers en pijnstillers;
• specifieke behandelingen: triptanen en moederkorenderivaten.

Toch heeft tussen 30 en 40 % van alle migrainepatiëntes nog nooit een arts geraadpleegd. Ze moeten weliswaar aangemoedigd worden om langs te gaan bij hun arts, maar tegelijk de duidelijke boodschap krijgen dat ze misschien niet meteen een wondermiddel zullen vinden. Vaak moeten ze er eerst verschillende uitproberen alvorens de geschikte behandeling op te sporen. Maar het is hoe dan ook de moeite waard...

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 13/12/2005

Bronnen: Persbericht Pfizer, november 2005.

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Gynaecologie, rubriek Gynaecologische stoornissen