Meting van PSA-waarden in het bloed: waarvoor dient het?

Meting van PSA-waarden in het bloed: waarvoor dient het?

PSA is het specifieke antigeen van de prostaat. Het wordt bijna uitsluitend aangemaakt door bepaalde prostaatcellen en wordt als essentieel element aangezien in de diagnose van prostaatkanker en de follow-up van de behandelde patiënten. De meting van de PSA-waarden werd lang ook beschouwd als een nuttige tool om prostaatkanker op te sporen nog voor er symptomen waren. Dat is nu niet langer het geval.

waarvoor dient de meting van het PSA-gehalte in het bloed?

Eerst dit: het PSA-gehalte in het bloed hangt af van de productie van het antigeen in de prostaat. Die productie gebeurt onder invloed van de androgenen (mannelijke hormonen), maar hangt ook af van de aanwezigheid van het antigeen in de bloedsomloop. Het antigeen circuleert er op twee manieren, eenmaal vrij, en eenmaal gebonden aan andere moleculen. De hoeveelheid PSA in het bloed stijgt als de prostaat aangetast is door ziektes zoals acute prostatitis of benigne hyperplasie van de prostaat (of adenoom). Het gehalte stijgt ook bij prostaatkanker. Daarom heeft men de regelmatige meting van het PSA jarenlang als een middel beschouwd om prostaatkanker op te sporen nog voor er symptomen optraden.

Van die praktijk is men intussen afgestapt. Volgens de gegevens die momenteel beschikbaar zijn, zal men van de 1000 mannen die op prostaatkanker gescreend worden er inderdaad twee kunnen redden. Maar 25 mannen zullen voor kanker worden behandeld zonder dat men weet of die in de toekomst ook een probleem zou geven. Nog eens negen mannen zouden hun seksleven heel ingrijpend zien veranderen en nog eens zes mannen zouden incontinent worden. Om al die redenen wordt een screening van de prostaat nu niet meer voorgesteld aan mannen die geen symptomen van prostaatkanker vertonen. 

Bij kanker is de meting van het PSA-gehalte wel heel nuttig

De meting van het PSA-gehalte heeft wel haar plaats bij een bestaand vermoeden van prostaatkanker; het is dan een van de elementen van de  diagnose, samen met het rectaal toucher en natuurlijk een biopsie van de prostaat. En als er kanker wordt vastgesteld, geven de PSA-waarden samen met andere gegevens de ernst van de ziekte aan. De prognose is vaak beter als de waarden maar matig gestegen zijn.

De PSA-test is bovendien belangrijk om de evolutie van de patiënt tijdens en na de kankerbehandeling te volgen. Als de PSA-waarden na een behandeling voor prostaatkanker weer stijgen, moet het hele bilan van de situatie worden overgedaan om de behandeling zo goed mogelijk bij te sturen.

Bijgewerkt door Marion Garteiser, gezondheidsjournaliste op 30/10/2015
Origineel artikel geschreven door op 03/06/2002

Dit artikel maakt deel uit van het dossier De verschillende prostaatproblemen

Vindt u het artikel interessant?