Metabolisch syndroom: een sluipmoordenaar

Het metabolisch syndroom bestaat uit een combinatie van cardiovasculaire risicofactoren die nauw samenhangt met zwaarlijvigheid (obesitas) en meer bepaald met buikvet. Deze aandoening is het gevolg van een "zelfvernietigende" levensstijl.

• Buikvet: de middelomtrek
• Een paar kilo's minder kunnen volstaan

Sinds obesitas epidemische vormen heeft aangenomen, is er veel sprake van het metabolisch syndroom, dat sommige gezondheidsprofessionals als "sluipmoordenaar" bestempelen. Gebrek aan beweging in combinatie met een te calorierijke voeding leidt tot een positieve caloriebalans: te veel calorieën innemen en er te weinig verbruiken. Een steeds groter deel van de bevolking is in dat bedje ziek. Dat leidt tot het metabolisch syndroom, dat op zijn beurt hart- en vaatziekten veroorzaakt. Het is vandaag essentieel om dit syndroom op te sporen bij mensen met overgewicht, zwaarlijvige personen en type 2-diabetici.

Buikvet: de middelomtrek

De nieuwe aanbevelingen om patiënten met het metabolisch syndroom op te sporen, benadrukken de belangrijke rol van buikvet en de middelomtrek (een verplicht criterium). De diagnose is dan ook gebaseerd op de volgende criteria: de aanwezigheid van buikvet met een grote middelomtrek (102 cm of meer bij mannen, 88 cm bij vrouwen), plus twee van de volgende vier criteria:

• Een hoog triglyceridengehalte (meerdere dan 1,5 g/l)
• Een laag HDL-gehalte (lager dan 0,5 g/l)
• Arteriële hypertensie (130/85 mm Hg of meer)
• Bloedsuikerspiegel in nuchtere toestand van 5,6 mmol/l (1,10 g/l) of meer.

Uit sommige studies blijkt echter dat patiënten bij wie alleen sprake is van een grote middelomtrek en hypertriglyceridemie in nuchtere toestand, 80 % meer risico lopen op metabolische stoornissen, waardoor ook hun risico op type 2-diabetes en kransslagaderaandoeningen stijgt. Een metabolisch syndroom opsporen bij iemand zonder symptomen is belangrijk. Op die manier kan het immers tijdig behandeld worden, niet alleen door de bloedsuikerspiegel te normaliseren, maar ook door het buikvet weg te werken.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 30/08/2005

Bronnen: Communiqué van prof. Jean-Pierre Despres, 4e Rendez-vous Nestlé Nutrition, 20 juni 2005.