Menopauze: voor- en nadelen van hormonale behandeling

De laatste jaren is er heel wat te doen geweest rond de hormoonbehandeling in de menopauze. Heel veel en vaak tegenstrijdige informatie is de wereld in gestuurd. Het gevolg is dat de hormoonbehandeling in diskrediet is geraakt en vrouwen er bang van zijn geworden. Waar staan we vandaag? We zetten alle voor- en nadelen van de hormoonbehandeling in de menopauze op een rijtje.

• Voordelen van de hormoonbehandeling in de menopauze
• Nadelen van de hormoonbehandeling in de menopauze

Voordelen van de hormoonbehandeling in de menopauze

• De hormoonbehandeling in de menopauze doet de zware symptomen van de menopauze verdwijnen: opvliegers, nachtelijk zweten, slaapstoornissen, vaginale droogte, stemmingswissel, verminderd libido, droge huid, enz.
  Voor sommige vrouwen kan de hormoonbehandeling in de menopauze helpen om hun vroegere levenskwaliteit terug te vinden.


• De hormoonbehandeling voorkomt osteoporose, een erg wijd verspreide aandoening bij vrouwen in de menopauze die ook vaak niet of te laat wordt gediagnosticeerd. Een breuk door osteoporose kan nochtans een zware handicap vormen en zelfs de autonomie van de patiënt in het gedrang brengen.


• De hormoonbehandeling vermindert enigszins het risico op darmkanker, een kanker die heel erg verspreid is.

Nadelen van de hormoonbehandeling in de menopauze

De hormoonbehandeling verhoogt het cardiovasculaire risico. Dat is het risico op een hartinfarct (vooral het eerste jaar), op cerebrovasculaire accidenten en veneuze tromboëmbolische aandoeningen.
Deze stijging van het cardiovasculaire risico kan wel worden voorkomen door opsporing van de risicofactoren en een geïndividualiseerde opvolging.
Dit effect van de hormoonbehandeling in de menopauze verschilt bovendien al naargelang van het type van hormonen dat wordt gebruikt en de manier waarop ze worden toegediend. Ze is minimaal bij gebruik van natuurlijk progesteron en toediening via de huid (patch). De stijging van het cardiovasculaire risico zou ook kleiner zijn als de hormoonbehandeling heel vroeg wordt gestart, vanaf de eerste symptomen van de menopauze.
De hormoonbehandeling vergroot het risico op borstkanker. Maar ook hier weer een kanttekening: de impact van de behandeling lijkt veel kleiner te zijn dan die van genetische factoren, de leeftijd van de eerste zwangerschap en het aantal gebaarde kinderen. Het risico zou trouwens afhangen van de duur van de behandeling en toenemen vanaf het 4e jaar van de therapie. Er zou tot slot geen verhoogd risico op borstkanker bestaan bij gebruik van natuurlijk progesteron.
In alle geval is een regelmatig en geïndividualiseerd onderzoek naar borstkanker noodzakelijk bij vrouwen in de menopauze.

Besluit: de beslissing om in de menopauze al dan niet een hormoonbehandeling te volgen moet geval per geval worden genomen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de risicofactoren van elke vrouw. De voor- en nadelen van de behandeling moeten zorgvuldig worden afgewogen. Vrouwen moeten zich gronding informeren en de eindbeslissing ligt ook bij hen. De arts is er om te helpen, maar hij kan niets opdringen.
De huidige officiële aanbevelingen luiden als volgt: de hormoonbehandeling is bedoeld voor vrouwen die last hebben van zware menopauzesymptomen. De arts moet telkens de lichtst mogelijke dosis voorschrijven en dat voor een zo kort mogelijke periode, dat wil zeggen zolang de symptomen blijven bestaan.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, gezondheidsjournaliste op 09/11/2009

Bronnen: Panorama du Médecin, 19 oktober 2009.