Malaria: een speciaal geval van koorts

Als u tijdens een reis naar een tropisch land of kort na de terugkeer koorts krijgt, moet u snel een arts raadplegen. De koorts kan immers een teken zijn van malaria of van een andere parasitaire of virale infectie.

• Koorts en reizen naar tropische landen
• Koorts en derde leeftijd
• Kinderen en koorts
• Koorts en zwangerschap

Koorts en reizen naar tropische landen

Tegenwoordig wordt er zeer veel gereisd, ook naar tropische landen. Niet alleen stijgt het aantal reizigers, ook de leeftijd van de reizigers is zeer uiteenlopend. Reizen kan nochtans een gevaar voor de gezondheid inhouden, vooral malaria. Koorts is het belangrijkste en soms enige teken van malaria. Malaria kan dodelijk zijn als geen passende behandeling wordt ingesteld.Gezien de potentiële ernst van malaria moet die diagnose steeds in overweging worden genomen bij koorts tijdens de reis of na de terugkeer, als het bezochte land tenminste een risico van malaria inhoudt. Als u naar een tropisch land wilt gaan, moet u dus eerst de nodige inlichtingen inwinnen. Als er inderdaad een risico van malaria bestaat, wordt een preventieve behandeling gegeven (de behandeling kan variëren naargelang het land). De geneesmiddelen moeten elke dag zonder uitzondering worden genomen tijdens de reis, maar ook nog meerdere dagen na de terugkeer.De diagnose wordt gesteld met een "dikkedruppelonderzoek", waarbij de parasieten in het bloed worden opgespoord. Het resultaat is snel bekend en betrouwbaar.Koorts in een tropisch land kan nog andere oorzaken hebben, die vaak minder ernstig zijn: parasitaire oorzaken (leishmaniose, bilharziose, amboebiase, trypanosomiase, enz.), een bacteriële infectie (Salmonella, Shigella, enz.) of een virale infectie (virale hepatitis, meningitis). Er zijn talrijke oorzaken: de diagnose berust onder meer op de precieze omstandigheden van de reis (plaats, breedtegraad, levenswijze, voedsel en drank, is de zone endemisch voor deze of gene parasiet of virus) en de omstandigheden van optreden van de koorts (begin, hoelang na de reis, andere tekenen).

Koorts en derde leeftijd

Koorts bij bejaarden kan ernstig zijn omdat bejaarden vanzelf reeds zwakker zijn. Als de diagnose te laat wordt gesteld, kan dat fatale gevolgen hebben. Waakzaamheid is geboden temeer daar andere symptomen van de onderliggende ziekte kunnen ontbreken (zoals tekenen van peritonitis) of moeilijk kunnen worden aangetoond (zoals nekstijfheid ten gevolge van meningitis bij een bejaarde die stijf staat van de artrose van de hals). Men mag niet wachten tot de toestand ernstig wordt (gemarbreerde huid, ademhalingsproblemen, bewustzijnsstoornissen) om een arts te raadplegen. Vaak wordt trouwens een behandeling met antibiotica ingesteld vooraleer de juiste diagnose gesteld is, bij vermoeden van een bacterieel of viraal probleem (risico van surinfectie van de longen bij griep bijvoorbeeld).De frequentste oorzaken van koorts bij bejaarden zijn:

• luchtweginfecties,
• urineweginfecties,
• huidinfecties
• en intra-abdominale infecties (sigmoiditis, appendicitis).

Bij bejaarden vindt men soms meerdere niet-infectieuze oorzaken van koorts (en de koorts kan het enige teken zijn):

• ziekte van
• Horton (ontstekingsziekte),
• myocardinfarct,
• flebitis,
• bloed- of nierkanker.

Waakzaamheid is dus geboden. De diagnose is soms moeilijk te stellen, soms zijn er weinig andere tekenen (en de toestand kan snel verergeren). Net zoals bij zuigelingen moet de koorts worden behandeld (koortswerende middelen, bij voorkeur paracetamol, fysische middelen om de lichaamstemperatuur te verlagen) gezien de kans op uitdroging of deshydratatie (ook voldoende vocht toedienen).

Artikel gepubliceerd door Dr. Philippe Burton op 24/10/2001

Bronnen: Medica Press

Deze fiche maakt deel uit van de gids Gids Ziekten en aandoeningen, rubriek Bloed, stofwisseling, allergies, andere ziekten