Lichte of zware roker: en als dit nu eens genetisch bepaald was?

Sommige mensen zijn tevreden met een tiental sigaretten per dag, terwijl anderen systematisch meer dan een pakje sigaretten per dag roken. Sommige mensen slagen erin te stoppen, terwijl andere de ene poging na de andere zien mislukken. En als dit verschil tussen "lichte" en "zware" rokers nu eens genetisch bepaald zou zijn?

• Nicotine en cotinine
• Genetisch profiel van de roker
• Stoppen met roken op maat

Nicotine en cotinine

De hoeveelheid sigaretten die iemand rookt, is mogelijk genetisch bepaald. Ze zou gedeeltelijk afhankelijk zijn van een gen dat nicotine in het organisme afbreekt. Hoe sneller de nicotine wordt afgebroken, des te meer sigaretten de roker dus zal consumeren. Maar hoe langer de nicotine in het organisme blijft, des te minder snel zal de persoon opnieuw de behoefte voelen om de volgende op te steken. Een dergelijke ontdekking opent nieuwe deuren in de persoonlijke begeleiding voor het stoppen met roken. Nicotine is het belangrijkste bestanddeel in sigarettenrook, die zorgt voor de afhankelijkheid van tabak. Wanneer men een sigaret rookt, verhoogt het nicotinegehalte in het bloed pijlsnel om vervolgens geleidelijk te dalen, wat de zin om opnieuw een sigaret te nemen progressief doet stijgen. Deze daling van het nicotinegehalte is te wijten aan de afbraak van cotinine, een inactieve afgeleide van nicotine. Deze omzetting wordt uitgevoerd door een enzym dat door een CYP2A6-gen wordt gesynthetiseerd. Zo kan worden gesteld dat de zin om een sigaret op te steken, gekoppeld is aan de snelheid waarmee nicotine door het organisme wordt gemetaboliseerd, m.a.w. de activiteit van dit enzym.

Genetisch profiel van de roker

De invloed van dit gen op de hoeveelheid verbruikte sigaretten werd door Japanse onderzoekers bestudeerd. Dit gen dat in verschillende vormen bestaat, werd bij in totaal 200 langdurige rokers (meer dan 10 jaar) van meer dan 50 jaar opgespoord. Op die manier werd vastgesteld dat dragers van twee normale kopieën van het gen meestal zware rokers zijn (meer dan twee pakjes per dag). Omgekeerd zijn dragers van twee andere kopieën van het gen (varianten) meestal kleine rokers (minder dan een pakje per dag). En wanneer de snelheid van de afbraak van nicotine wordt vergeleken, stelt men inderdaad vast dat deze bij kleine rokers trager verloopt. Tussen deze twee extremen liggen de gematigde rokers, die drager zijn van andere varianten van het gen.

Artikel gepubliceerd door Isabelle Eustache, bewerkt door C. De Kock, gezondheidsjournaliste op 21/02/2006

Bronnen: Minematsu N. et al., Eur. Respir. J., 2006 Feb; 27(2):289-92.