Lichaamsbeweging: acht hardnekkige opvattingen over de gezondheidseffecten

Gepubliceerd door Hélène Joubert, gezondheidsjournaliste op 27/04/2016 - 09h17
-A +A

Doet te veel sporten meer kwaad dan goed? Kan sport de aanleg om te verdikken counteren en het risico op sterfte door een hartaanval verkleinen? We worden overspoeld met vaak tegenstrijdige informatie over lichaamsbeweging en de gezondheidsvoordelen ervan. Wat is juist en wat is fout?

PUB

Een beetje sport op zondag is genoeg om de effecten van roken teniet te doen

FOUT. Die hardnekkige mythe klopt helaas niet. Prof. François Carré is cardioloog en laat er geen twijfel over bestaan: “Sporten op zondag doet de schadelijke effecten van roken helemaal niet teniet. De preventie van hart- en vaataandoeningen berust op het navolgen van een aantal goede leef- en gedragsregels en een degelijke medische check-up vóór iemand aan competitie gaat doen en waar de sporter zich ook naar gedraagt“.Het is bovendien absoluut af te raden om te roken twee uur voor en twee uur na een fysieke inspanning.

Te intensief sporten is gevaarlijk

FOUT. Er is wel discussie over het potentieel schadelijke effect voor het hart van jarenlang intens sporten. Maar tot op heden “is er geen enkele aanwijzing dat we dat zouden moeten veralgemenen. Trouwens, topatleten hebben een langere levensverwachting dan de gemiddelde bevolking”, zegt prof. François Carré. Maar competitiesport is niet beter voor de gezondheid dan een matige lichamelijke activiteit. Algemeen gesproken is sport goed voor de gezondheid, maar de manier van beoefenen moet soms individueel worden aangepast, zeker na het vijftigste levensjaar“.

Sport, een tegengif voor hartaanvallen?

JUIST. Het lijkt de logica zelve en een grootschalige studie (februari 2016) bevestigt het nog eens formeel. Mensen met een uitstekende lichamelijke conditie zullen minder gauw overlijden aan een hartinfarct (1). Hoe hoger de MET-waarde of het metabool equivalent is (de hoeveelheid energie die een bepaalde fysieke inspanning kost ten opzichte van de hoeveelheid benodigde energie in rust), hoe beter de lichamelijke conditie is en hoe kleiner het risico op sterfte. De studie volgde meer dan 2000 mensen die een hartaanval achter de rug hadden en die voorheen een inspanningstest hadden gedaan. Bij een MET-score boven de 10 lag het risico op sterfte als gevolg van een hartaanval 40 % lager. Slotsom: per punt dat de MET-score stijgt, daalt de kans op sterfte met 8%!

De remedie bij steken in de zij is op de pijnlijke zone duwen

FOUT. Duwen heeft totaal geen zin, want de pijn is te wijten aan een slechte doorbloeding van het middenrif, waardoor dat gaat samentrekken. Die slechte doorbloeding is het gevolg van een onaangepaste ademhaling. Mensen die weinig bewegen, hebben er makkelijker last van. Steken in de zij komen op tijdens de inspanning en vooral bij het joggen, ongeacht het tempo. De enige manier om er vanaf te raken, is diep in- en uitademen. Het kan voorkomen worden door van meet af aan het juiste ademhalingsritme aan te nemen (bij voorkeur de buikademhaling): een op de twee keer diep inademen gevolgd door een op de twee keer diep uitademen, is een van de mogelijke opties.

Het volstaat om te zweten om een erfelijke aanleg tot gewichtstoename te counteren

JUIST, althans gedeeltelijk. Mensen met een erfelijke aanleg om te verdikken, zijn niet echt gedoemd om obees te worden. Het FTO-gen, het gen dat vetophoping veroorzaakt, kan namelijk beïnvloed worden door lichaamsbeweging. Lichaamsbeweging remt de werking van dat gen in de spieren en in de vetweefsels af met 36 % tot 75%. Dat is toch wel bemoedigend nieuws. Lichaamsbeweging helpt niet alleen om af te vallen en het spierstelsel te versterken, maar heeft dus ook een invloed op dat FTO-gen. Dat is de conclusie van de studie EpiDREAM die werd verricht op een multi-etnische bevolkingsgroep (2).

Kinderen doen genoeg fysieke inspanningen om te mogen eten wat ze willen

FOUT. Op veertig jaar tijd heeft de groep van jongeren tussen 9-17 jaar ongeveer 25 % van haar fysieke vermogen verloren (uithouding). “Dat is slecht nieuws en een tikkende tijdbom”, voorspelt prof. François Carré (3). “De mens bereikt de piek van zijn fysieke vermogen tussen 18 en 22 jaar. Daarna daalt dat vermogen onverbiddelijk. Hoe hoger zijn fysieke vermogen bij aanvang, hoe groter de kans dat hij lang leeft en gezond blijft , aldus François Carré.

Een zittend leven en gebrek aan beweging zijn synoniem

FOUT. Iemand beweegt te weinig als hij minder dan 30 minuten lichaamsbeweging heeft per dag. Bij een zittend of sedentair leven ligt het aantal verplaatsingen heel laag of is het zelfs onbestaand. “Hoe meer tijd iemand overdag zittend doorbrengt, hoe lager zijn levensverwachting zal zijn”, verklaart prof. François Carré. Regelmatige lichaamsbeweging (30 minuten per dag) of twee of drie keer per week intensief sporten verkleint het risico op een cerebrovasculair accident, een hartaanval of herval met 25 tot 30%. Een zittend leven is op zich al een risicofactor voor een verhoogde cardio- of cerebrovasculaire mortaliteit. Een Braziliaanse studie heeft zelfs berekend dat meer dan drie uur per dag onafgebroken zitten verantwoordelijk is voor bijna 4% van het wereldwijde aantal sterfgevallen. Dat zijn meer dan 433.000 sterfgevallen die vermeden kunnen worden.

Wie kanker heeft, kan beter zijn krachten sparen

FOUT. Heel wat wetenschappelijke studies pleiten zelfs voor lichaamsbeweging bij mensen die kanker hebben. het vermindert de vermoeidheid als gevolg van de ziekte, maakt de patiënten sterker en verbetert hun levenskwaliteit. De aanbevelingen gaan naar 150 minuten lichaamsbeweging per week. Het moet om inspanningen van matige intensiteit gaan, zo blijkt uit een wetenschappelijke publicatie die 42 studies heeft geanalyseerd. Het sporten heeft een psotieve invloed op de vermoeidheid en het uithoudingsvermogen, behalve bij hematologische tumoren (bloedkanker) (6).

Gepubliceerd door Hélène Joubert, gezondheidsjournaliste op 27/04/2016 - 09h17

* Communiqué de presse à l’occasion des 26èmes Journées Européennes de la Société Française de Cardiologie

(1) february 2016 Vol 91, Isssue 2, P 129-39 ; (2) Scientific Reports 6 ; art.n° 18672 (2016) ; (3) Fédération Française de Cardiologie/Communiqué de presse Le 15 février 2016 ; (4) Medicine &Sience in sport & Exercice. March 2016 Vol 48, Issue 3 ; p4212-20 ; (5) American Journal of Preventive Medicine March 23, 2016 DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.amepre.2016.01.022; (6) J Physiother., 2016, 62 : 68-82

Bekijk dit artikel
Vous devez être connecté à votre compte E-Santé afin de laisser un commentaire
PUB
Lees ook
Prestaties van sporters: zit het in de genen? Geüpdatet op 17/08/2016 - 09h58

Deugt u niet voor het sporten? Dat ligt gedeeltelijk aan uw genen . Want met wilskracht en training alleen komen we er niet. Aan de basis van de prestaties van sporters ligt een sportvriendelijke omgeving, maar ook erfelijke aanleg. Maar bij topsport...

Duursporten: wat zijn de risico’s voor het hart? Geüpdatet op 15/11/2016 - 11h14

Kunnen hartlijders zonder gevaar aan sport doen? Kan te veel sporten schade berokkenen aan het hart? Er wordt van alles over verteld en de berichten zijn vaak tegenstrijdig. We vroegen prof. Pierre Croisille om een antwoord. Hij is een expert in beel...

Sporten? Ja, maar. . . Geüpdatet op 23/10/2007 - 00h00

Ik leid een sedentair leven en heb zin om te bewegen! Maar als ik weer begin te sporten, welke voorzorgen moet ik dan nemen? Moet ik op voorhand een check-up laten doen en hoe kan ik mijn fysieke conditie evalueren?

Meer artikels