Leve groenten en fruit!

Lichaamsbeweging verhoogt de behoeften aan microvoedingsstoffen, ook al eten naar schatting vijf op de zes sporters te weinig groenten en fruit.

• Een salade vol antioxidanten

Van alle microvoedingsstoffen in groenten en fruit zijn de bekendste: vitamines, mineralen en een reeks andere, zeldzamer metalen, de zogenaamde oligo-elementen. Die vormen samen maar een miniem percentage van ons lichaamsgewicht. Ze worden ook wel "spoorelementen" genoemd. Er bestaan echter nog nadere families van micronutriënten, zoals plantaardige vezels, die de darmtransit bevorderen, de "flavonoïden" in thee, wijn en chocolade, en alle andere antioxidanten in groenten en fruit. Jarenlang zijn onze behoeften aan microvoedingsstoffen bepaald op basis van biologische metingen. Dat gebeurde aan de hand van de samenstellingstabellen met het gehalte aan vitamines, mineralen en oligo-elementen van de verschillende eetwaren. Na vergelijking van de eetgewoonten werd dan het risico op een tekort nagegaan. Men hield daarbij echter geen rekening met het verlies bij het bewaren of bakken van de producten in kwestie. Kortom, dergelijke "rekensommetjes" zullen altijd ergens willekeurig blijven.

Een salade vol antioxidanten

Bovendien moet ook rekening gehouden worden met de specifieke behoeften van elk individu, onder meer zijn mate van blootstelling aan de vrije radicalen die geproduceerd worden bij elke fysiologische reactie die zuurstof verbruikt. Zuurstofatomen ontsnappen wel eens aan de mechanismen die ze gevangen moeten houden, en dan ontstaan er zeer reactieve en onstabiele moleculen. Die vrije radicalen veroorzaken tal van kraakbeen-, pees-, spieraandoeningen enz. Dat probleem komt vooral voor bij sporters. Tijdens de inspanning verbruiken ze uiteraard meer zuurstof, en onvermijdelijk wordt een fractie van dit uiterst toxische gas gebruikt om vrije radicalen te produceren. Op zich heeft die reactie niets verontrustends, integendeel: de aanvallen van de vrije radicalen versterken in zekere zin het organisme. Er kunnen echter problemen ontstaan als het afweersysteem overbelast wordt. Om goed te functioneren, heeft het immers verschillende microvoedingsstoffen nodig: zogenaamde "antioxidanten" zoals vitamine C, selenium, zink, vitamine E en provitamine A. Op basis van die gegevens zou men inderdaad de neiging kunnen hebben om consumptie van die stoffen aan te moedigen bij sporters. Er zijn heel wat "voedingssupplementen" op de markt die veel van die antioxidanten bevatten. Toch bestaat er een consensus over dat we ze beter uit hun natuurlijke bron kunnen halen - groenten en fruit - en beter regelmatig naar de groenteboer gaan in plaats van naar de apotheker.

Artikel gepubliceerd door Gilles Goetghebuer, gezondheidsjournalist op 19/07/2005